Gemeente Valkenswaard: Voel je je betrokken, of bén je betrokken?

Directieraadlid Kees Jan de Vet en VNG-beleidsmedewerker Peter Koppe waren op 8 februari 2011 op bezoek in de gemeente Valkenswaard. Ze spraken er met het voltallige college van b en w en een vertegenwoordiger van de gemeenteraad.

Er werd uitvoerig gesproken over de standpunten van de VNG in de onderhandelingen over het bestuursakkoord en de decentralisaties. Daarbij was men kritisch over de wijze waarop de VNG namens de gemeenten tot een afspraak met het rijk of de ministeries komt.

Kabinetskeuzes
De gemeente lijkt nu met keuzes te worden geconfronteerd zonder dat er en goede discussie over nut en noodzaak is gevoerd. Waarom is er bijvoorbeeld één regeling nodig voor de onderkant van de arbeidsmarkt? Kunnen gemeenten dat beter dan andere instanties?

Men heeft het beeld dat de VNG de kabinetskeuzes als een gegeven aanneemt en vooral pragmatisch te werk gaat in overleggen. Dan lijkt het alleen nog maar te gaan over de vraag hoe we het gaan uitvoeren. ‘Waarom slaat de VNG niet met de vuist op tafel? En waarom hoort men wel voortdurend het standpunt van bijvoorbeeld een Dierenpartij, maar zelden dat van de VNG?’

Randvoorwaarden
Als het gaat om de komende decentralisaties moet echt worden voldaan aan belangrijke randvoorwaarden zoals ontschotting, beleidsvrijheid en voldoende middelen. Ook zouden (kleine) gemeenten moeten kunnen aangeven, dat zij de nieuwe regeling niet kunnen of willen uitvoeren.

Schaalgrootte
Verder stelde men dat de VNG zich vooral op de grote gemeenten en steden richt en zich onvoldoende hard lijkt te maken voor de belangen van kleine en middelgrote gemeenten. Men wist uitspraken van VNG-directie te memoreren over de gestage samenvoeging van gemeenten en men heeft de indruk dat de VNG voor een grotere gemeentelijke schaal opteert.

Men definieerde zichzelf in eerste instantie in het gesprek als kleine gemeente, maar met 30.000 inwoners valt men wat de VNG betreft toch echt in de groep middelgrote gemeenten. Dit gaf vervolgens een wat ander perspectief in het gesprek. Er wordt volop samengewerkt op ambtelijk niveau met andere regiogemeenten; steden en het rijk moeten beseffen dat het geld toch vaak in de regio wordt verdiend.

Verenigingsdemocratie
Ook vroeg men zich af wat de VNG voor de leden doet en hoe gemeentelijke bestuurders vertegenwoordigd zijn in de VNG-vereniging. Het gevoelen was dat de VNG hierover niet duidelijk communiceert en dat daardoor kansen zijn gemist om meer betrokken te kunnen zijn bij het werk van de VNG. Uitgelegd werd hoe de VNG-verenigingsdemocratie is ingericht.

In het gesprek bleek een grote behoefte om inhoudelijke inbreng te kunnen leveren op actuele ontwikkelingen, zoals de hervorming van Wajong en Wwb, Wsw tot één regeling. Ook buiten de bestaande VNG-verenigingsgremia.

De VNG biedt daarvoor graag kansen en gelegenheid, waarna door de gemeentelijke bestuurders werd vastgesteld dat betrokkenheid bij de VNG van twee kanten moet komen: een reëel VNG-aanbod aan gemeentelijke bestuurders en gemeenteraden, én een positieve houding vanuit gemeenten om betrokken te willen zijn.

Bezoek
Het initiatief van de VNG om deze gesprekken met gemeenten te houden, werd als waardevol ervaren. Goed dat de VNG zich de kritiek van kleinere gemeenten heeft aangetrokken. Men verzocht de VNG om het bezoek periodiek te herhalen.