Echt verschil maak je lokaal

Nummer 9, 2 juni 2017

Commentaar Jantine Kriens

Lokaal maken partijen zich op voor de gemeenteraadsverkiezingen. Wethouders weten inmiddels wel of ze nog een volgende termijn willen en hier en daar worden al lijsttrekkers gekozen. Wat zijn de lokale vraagstukken waarop we ons willen onderscheiden en wat willen we bereiken in een volgende periode? Dat zijn de vragen die partijen zich nu stellen. Daarbij gaat het dikwijls om hele concrete opgaven: of het zwembad open kan blijven, of er woningen bij moeten komen, wat er met het winkelcentrum moet gebeuren, wie recht heeft op huishoudelijke hulp. Dat vind ik het mooie van de lokale politiek; verschil maak je door overtuigende antwoorden te hebben op concrete, door je inwoners ervaren, vraagstukken.
 
Dat is ook waarin landelijke en lokale politiek elkaar nodig hebben. De landelijke politiek kan voorwaarden scheppen, maar verschil maken in de werkelijkheid gebeurt lokaal. Je zou dus zeggen dat landelijke partijen zich daar bewust van zijn en voortdurend toetsen wat men lokaal nodig heeft. Dat geldt natuurlijk nog sterker nu de lokale verkiezingen dichterbij komen. Merkwaardig genoeg merk ik daar niets van. Ik heb niet het idee dat lokale vertegenwoordigers van landelijke partijen meer invloed uit kunnen oefenen op de informatie dan lokale partijen, die natuurlijk per definitie niet aanschuiven in de Stadhouderszaal.

Lokale politici weten al heel lang dat de steun van kiezers nooit vanzelfsprekend is

 

Natuurlijk zal het VNG-bestuur op een bepaald moment gevraagd worden aan te schuiven bij de formatie. Maar ze doen er om twee redenen goed aan de uitnodiging te versturen op een moment dat het er nog toe doet. De eerste is dat een volgend kabinet niets kan zonder decentrale overheden, zonder gemeentebestuurders. Je zult altijd bij je inwoners draagvlak moeten vinden. Daar heb je de gemeente bij nodig. Een goed voorbeeld is de werkwijze rondom de asielinstroom: zonder de burgemeesters had het niet gekund. De vluchtelingencrisis heeft duidelijk gemaakt dat 'samen besturen' de enige manier is waarop je in deze tijd maatschappelijke opgaven kunt benaderen. De tweede reden is dat landelijke politieke partijen er goed aan doen zich te verzekeren van lokale steun. Lokale politici weten al heel lang dat de steun van kiezers nooit vanzelfsprekend is.

Gemeenten staan dicht bij de burger en zoeken over grenzen heen de samenwerking. Dat verwacht ik ook van de landelijke politiek: stap over je grenzen heen, zoek de samenwerking, blijf niet hangen in uitsluitingen. Partijen die zich (nog) verder terugtrekken op het Binnenhof hebben weinig toekomst, vrees ik.

Jantine Kriens, algemeen directeur van de VNG, jantine.kriens@vng.nl, @kriens