Deltaplan Ruimtelijke adaptatie lokaal ingevuld

Nummer 14, 22 september 2017

Auteur: Marten Muskee

Alle gemeenten voeren in de komende twee jaar een stresstest uit om te kijken met welke knelpunten zij te maken krijgen bij weersextremen die voor wateroverlast, hitte, droogte en overstromingen zorgen. Dat staat in het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie dat op Prinsjesdag is gepresenteerd. 

Het Deltaplan Ruimtelijke adaptatie geldt als het derde deel van het al langer lopende Deltaprogramma dat uit de onderdelen waterveiligheid en zoetwater bestond. Daar wordt nu de ruimtelijke adaptatie, ofwel klimaatadaptatie, aan toegevoegd. In dit derde onderdeel is een grote rol voor gemeenten weggelegd omdat het gaat over de inrichting van straten, buurten, steden en het buitengebied.

Door klimaatverandering neemt de kans op weersextremen toe. Dat levert risico’s op voor de economie, gezondheid en veiligheid. Het is van groot belang dat gemeenten zich aanpassen aan deze veranderingen, Als er niets gebeurt, kan de schade in de steden oplopen tot zo’n 70 miljard euro in de periode tot 2050. Ook in het landelijk gebied kan aanzienlijke schade optreden in de vorm van wateroverlast of droogteschade. Hitte veroorzaakt uitzettingsproblemen bij spoorwegen, bruggen en andere infrastructuur. Ook raakt hitte de gezondheid van kwetsbare mensen.

Beschouw de stresstest als een mooie nulmeting die aangeeft hoe je gemeente ervoor staat

Lokaal maatwerk

Voorzitter van de VNG-subcommissie Water Ina Adema direct na afloop van de presentatie van het deltaplan: ‘Beschouw de stresstest als een mooie nulmeting die aangeeft hoe je gemeente ervoor staat. Als burgemeester van Lelystad ben ik zeer benieuwd naar de uitkomsten in mijn gemeente, want eerlijk gezegd weet ik het niet zo goed. In ieder geval is geen gemeente gelijk, dus generieke maatregelen hebben weinig zin. Laten we van elkaar leren en elkaar inspireren. Het is lokaal maatwerk.’ 

Van gemeenten wordt verwacht dat ze vanaf 2018 met provincies en waterschappen in regio’s gaan samenwerken om kwetsbaarheden in beeld te brengen, keuzes te maken in de aanpak en dit vervolgens ook gaan uitvoeren. Een spannende afspraak, erkent Adema. ‘Het Deltaprogramma zet fors in op het tempo en de gemeenten zijn daarin meegegaan omdat ze de urgentie voelen. We hebben goede ervaringen met de regio’s die gevormd zijn voor de samenwerking in de waterketen. Daarin is het gemeenten en waterschappen ook gelukt om tot goed samenwerkende regio’s te komen die het hele land dekken. Gemeenten en waterschappen hebben elkaar dus wel al gevonden. Nu komt er een grote ruimtelijkeordeningscomponent bij kijken en daar zijn ook andere partijen bij nodig.’

Adema stelt daarbij voorop dat het initiatief tot samenwerking in regio’s wel van onderop moet komen. ‘We hebben aangegeven dat we geen blauwdruk willen want daar gaat weinig energie vanuit. Mensen moeten het gevoel hebben met dezelfde problematiek bezig te zijn en die is in alle gebieden anders. Zet daar waar de grootste synergie zit in op samenwerking. Ga in logische eenheden met elkaar regionaal aan de slag. Investeer bestaande middelen op een nieuwe manier door projecten aan elkaar te koppelen en maak werk met werk.’

De redactie van VNG Magazine zette de belangrijkste maatregelen die het lokaal bestuur raken op een rij: Rijksbegroting 2018 | Kleine stapjes in de goede richting.