De Guusjes maken Almere bewuster van inclusie

Van prikkelvrij winkelen, voldoende wc’s voor gehandicapten tot schrijftolken. Om de inwoners bewust te maken dat mensen met een beperking moeten kunnen meedoen in de samenleving, heeft de gemeente Almere samen met suggesties uit de werkgroep ViP (VN-verdrag in de Praktijk) begin dit jaar een campagne gelanceerd: de Guusjes. 'We hebben inclusie weer opnieuw op de agenda gekregen.'

De Guusjes zijn cartoonengeltjes die in één oogopslag laten zien waar mensen met een beperking figuurlijk, maar soms ook letterlijk, tegenaan lopen. De campagne heeft vorm gekregen in kranten, posters en setjes ansichtkaarten. 'We hebben ze verspreid over publieke plekken en een aantal weken een campagne gehad in de lokale media', vertelt Loek Storken van de gemeente Almere. 'We willen dat iedereen in Almere meedoet aan de samenleving. Daar moeten we samen aan werken: inwoners, ervaringsdeskundigen en professionals. Deze Guusjes helpen daarbij. Zij laten op een eenvoudige wijze zien waar mensen met een beperking tegenaan lopen in hun dagelijks leven en hoe we daarmee rekening kunnen houden. Elk plaatje heeft zijn eigen doelgroep. Het zijn herkenbare situaties. Zoals fietsen voor de liften in het stadscentrum, prikkelvrij winkelen of geleidelijnen voor blinden en slechtzienden die bezet zijn. Daar moeten we ons bewust van zijn om dat te voorkomen.'

Goede resultaten

Inmiddels hebben de Guusjes goede resultaten geboekt. Er wordt bijvoorbeeld nu vanuit de gemeente gehandhaafd op verkeerd geparkeerde fietsen. Een ander resultaat is dat mensen die moeite hebben met inloggen met hun DigiD voor gemeentelijke dienstverlening nu op het gemeentehuis kunnen inloggen met hun geboortedatum. Ook kunnen mensen een huisbezoek aanvragen als bepaalde zaken te ingewikkeld zijn. Bijvoorbeeld mensen met een niet-aangeboren hersenletsel kunnen hiervoor in aanmerking komen. Daarnaast heeft het gemeentehuis een pratende lift gekregen.

Korte lijntjes met de gemeente

Marjan Heidstra van de Stichting ABRI, belangenorganisatie voor verstandelijke gehandicapten, is een van de geestelijke moeders van de Guusjes. Ze bedacht de campagne samen met Marian van de Blom van de gemeente Almere. 'We hebben de laatste jaren zoveel geleerd van andere doelgroepen, vandaar dat we met elkaar hebben besloten de plaatjes te maken', vertelt Heidstra. 'Ik heb de verhaaltjes op papier gezet, een vormgever heeft ze uitgewerkt. Het leuke is dat we de factuur voor de Guusjes meteen naar de gemeente konden sturen. Dat is te danken aan de korte lijntjes die we hebben met de gemeente. Daarom hebben we niet te maken met ingewikkelde projectplannen, maar regelen we het op het stadhuis. Mensen in het land zijn daar verbaasd over hoe snel we dingen voor elkaar krijgen.'

Al langer heeft de gemeente Almere directe lijntjes met een aantal maatschappelijke organisaties om de toegankelijkheid in de stad te verbeteren. Na ratificatie van het VN-verdrag inzake de rechten van personen met een handicap in 2016 kwam een aantal maatschappelijke organisaties met een burgermotie door Edwin Luitzen de Vos, waarin ze de gemeente vroegen meer te doen aan inclusiebeleid. Dat leidde ertoe dat de toenmalig wethouder formatieruimte kreeg om de clubs te ondersteunen. En zo ging de gemeente helpen de inclusieagenda bottom-up te organiseren. 

Samen met zo’n tien organisaties, waaronder de Oogvereniging, het GGZ Panel Flevoland, Bureau Gelijke Behandeling Flevoland en de stichting ABRI, zette de gemeente de werkgroep ViP (VN-verdrag in de Praktijk) op. Deze werkgroep bestaat uit ervaringsdeskundigen met verschillende disciplines van mensen met een lichamelijke of verstandelijke handicap. Heidstra: 'We wilden het inclusiebeleid steviger neerzetten in Almere samen met de organisaties. Twee mensen van de gemeente zijn aangehaakt, wat heel belangrijk was omdat zo de lijntjes heel kort zijn geworden. Gezamenlijk hebben we vervolgens inclusie op de gemeentelijke agenda gekregen.'

Ondersteuning

'Ook helpt het dat wethouder Jerzy Soetekouw heel erg betrokken is bij dit onderwerp', vertelt Storken. 'Samen met collega Marian van de Blom kregen we 20 uur per week om de werkgroep te ondersteunen. Samen met de werkgroep hebben we de inclusieagenda gemaakt voor de raadsverkiezing van vorig jaar. De raad heeft deze daarna tot beleid verklaard. Bovenaan dat beleid staat bewustwording richting burgers. Daarom hebben we de Guusjes als instrument bedacht. We denken nu na over een tweede campagne.'

De partnerorganisaties van de werkgroep houden daarbij een oog in het zeil. De Stichting SOGA checkt bijvoorbeeld of de horeca voldoende toegankelijk is, bijvoorbeeld door het hebben van een invalidentoilet. Ze hebben al een paar restaurants een duimsticker gegeven. De SOGA reikt jaarlijks een toegankelijkheidsprijs uit. 

Floriade

In 2022 komt de Floriade naar Almere en nu al denkt de stad na over hoe dit vorm moet krijgen. Ook wat betreft de toegankelijkheid voor mensen met een beperking. De ervaringsdeskundigen van de werkgroep worden daarbij betrokken. 'Nu is het moment om invloed uit te oefenen vanaf de tekentafel voor dit evenement”, aldus Heidstra. “Beter vooraf meedenken dan achteraf herstellen.'

Dit meedenken gebeurt onder meer in een maandelijkse cafébijeenkomst, die de ViP-werkgroep organiseert in een kroeg tegenover het stadhuis. Iedereen is welkom met ideeën, aanbevelingen, klachten en andere zaken waar mensen met een beperking tegenaan lopen. 'Naast ervaringsdeskundigen komen ook steeds meer ambtenaren langs die iets willen of vertellen', vertelt Heidstra. 'De groepen mengen nu redelijk met elkaar. Het is leuk om andere clubs te leren kennen. We begonnen het café met acht mensen, nu komen er rond de 35.'

De Guusjes hebben Almere al een stuk bewuster gemaakt, concludeert Heidstra .'Wat ik hoop, is dat er een adoptieplan komt voor de Guusjes, zodat andere gemeenten het ook kunnen overnemen. Als je met elkaar een berg Guusjes creëert, kun je ze van elkaar gebruiken.'