Geef de statushouder een gezicht

Integreren is een zaak van ons allemaal, stelt Sylvia Rook (gemeente Tholen). Want: wat weet u als professional van de statushouder en zijn cultuur? Integratie is geen massaproduct. Het gaat om maatwerk.

‘Mooi he, onze Zeeuwse knop.’ Geluksmomentje voor Sylvia Rook bij het aanbieden van integratieplan ‘de Thoolse Aanpak’. De niet-Zeeuwen bladeren door, terwijl de Tholenaren op het gemeentehuis blijven hangen bij het plaatje. Zo belangrijk is cultuur’, aldus Sylvia Rook, in de gemeente Tholen verantwoordelijk voor de huisvesting en integratie van statushouders. ‘Zoals wij onze Zeeuwse cultuur koesteren, zo koestert de nieuwkomer de cultuur van zijn thuisland. ‘Dat begrijpen is stap 1. Samen met de statushouder werken aan een nieuw thuis is de volgende stap.’ Hiermee schetst zij het uitgangspunt van het integratieplan voor statushouders. ‘Onze samenleving is samen met de nieuwe dorps- of stadbewoner verantwoordelijk voor de integratie.’

Geef mensen de tijd om zich steeds meer thuis te voelen

Het is lastig je direct thuis te voelen in een andere cultuur, in een nieuwe leefomgeving. Sylvia zelf woonde een tijdje in Spanje. Daar merkte ze na een tijdje dat ze tamelijk chauvinistisch trekjes kreeg. ‘Ik werd zelfs Oranjesupporter, terwijl ik helemaal niet van voetbal hou!’ Dat is wat een vreemd land met een mens doet. Mensen met heimwee naar het eigen land en de eigen cultuur zoeken elkaar op. Normaal menselijk gedrag, stelt ze. ‘Als mens wil je tot een groep behoren.’

Je thuis voelen, dat kan niet direct. Wanneer voel je je thuis in een andere cultuur? ‘Dat heeft te maken met je weg vinden, de plaatselijke gebruiken kennen en je eigen maken, dingen op de automatische piloot gaan doen. Pas als dingen gewoon worden, voel je je thuis. Deze mensen -onze statushouders- zijn nu hier, maar ze zijn nog niet thuis. Ze zijn getraumatiseerd, komen veelal uit oorlogssituaties, ze zijn gevlucht. Er is veel stress. Op zo’n moment vragen wij heel veel van deze mensen. Geef ze de tijd zich thuis te gaan voelen.’

Fijn als huidige bewoners bruikbare zaken achterlaten

Aan haar enthousiasme zal het niet liggen. ‘Werk je elke avond door?’ lacht een deelnemer, als Sylvia vertelt over haar activiteiten voor de nieuwe inwoners van Tholen. Mooi is het verhaal over de woningbouwvereniging. ‘U kent de regels bij oplevering van een woning? Strippen die boel, alles moet eruit. Maar als nieuw huis voor een statushouder is dit goed waardeloos, die moet alles weer gaan aanschaffen.’ Dus stapt Sylvia zodra ze hoort dat een huis binnenkort vrijkomt, op de huidige bewoners af. “We horen dat hier asielzoekers komen wonen”, krijgt ze te horen. ‘Nee, deze mensen zoeken geen asiel meer, zij zijn statushouder’, corrigeert ze dan. Bij zo’n ‘huisbezoek’ geeft ze de nieuwkomers een gezicht en vraagt ze begrip voor hun situatie. En Sylvia laat blijken hoe fijn het is als de huidige bewoners bruikbare zaken die zij niet meenemen naar hun nieuwe huis, achterlaten. ‘Ook verzoek ik of ze de tuin intact willen laten; daar komen deze mensen de eerste tijd niet aan toe.’ De familie die eerst nogal sceptisch was, is om. ‘Vervolgens zorgden ze voor allerlei spullen, zelfs huisraad van familieleden kwam eraan te pas.’ Dat bereik je, zo stelt de Thoolse integratieambtenaar, als je de statushouder een gezicht geeft.

Excursie maakt nieuwkomer trots op Nederland

Een dagje op stap met de groep nieuwkomers is ook zoiets. ‘Eens een keer iets doen dat niet verplicht is...’ Bij Neeltje Jans of in het Nederlands Openluchtmuseum leert de Syriër over de bijzonderheden van ons land. ‘Het maakt dat hij trots in de bus terug zit, trots op zijn nieuwe land.’

Door interactie, zoals ook de workshops die Tholen organiseert rondom de participatieverklaring, leer je elkaar en de omgeving kennen. ‘En krijg je beter begrip voor elkaar’, meent Rook. ‘De wetgever zegt: de statushouder is zelf verantwoordelijk voor zijn integratie. In Tholen begeleiden we de statushouder naar zijn inburgering; we doen het samen. In iedere fase van het integratietraject kan de gemeente ondersteuning bieden, ook dat doen we in Tholen.’