Hoe Terneuzen mensen aan het werk krijgt

VluchtelingenWerk Nederland en de gemeente Terneuzen gaan tijdens deze workshop met deelnemers in gesprek over de beste manier om statushouders aan het werk te krijgen.

In Terneuzen worden statushouders letterlijk bij de hand genomen, trapt Patricia Malak van het Werkservicepunt Zeeuws-Vlaanderen af. Zelf ging ze met iemand met ervaring in de zorg op zoek naar werk. Met de bus, om haar letterlijk ook de manier van reizen naar mogelijk toekomstige werkgevers te laten ervaren. ‘Statushouders zijn vaak verbaasd’, deelt Patricia haar ervaring met deze aanpak. ‘Ze kennen de enorme diversiteit aan mogelijkheden binnen onze zorg niet. Ze denken  dat het niet meer inhoudt dan het wassen van bejaarden.’

Samenwerking in de keten is nog niet altijd goed genoeg

De persoonlijke aanpak werkt goed in het streven van Terneuzen naar duurzame plaatsingen. Op de vraag wat de deelnemers ervan vinden, klinkt goedkeuring. Maar maak je mensen daarmee zelfredzaam? Wat gebeurt er als ze een half jaar later haar baan kwijtraakt, pak je zo iemand dan weer bij de hand? De vraag komt uit de gemeente Hulst. Daar is het doel om mensen snel zelfstandig te maken. Dat is soms lastig, want veel organisaties wijzen naar elkaar op het moment dat er daadwerkelijk iets moet gebeuren. Bovendien wordt er nog te vaak gedacht vóór de vluchteling, in plaats van in gesprek te gaan om erachter te komen wat hij of zij zelf wil. Het COA beaamt dit: het is belangrijk om mensen snel zelfstandig te maken. Hiervoor zijn ze uiteindelijk zelf verantwoordelijk, de instanties kunnen ondersteunen. Maar de samenwerking in de keten is nog niet goed genoeg.

Acht statushouders aan het werk als schoonmaker

De groep wordt opgeschud met een spoedlesje Arabisch. Je naam schrijven in een vreemde taal blijkt helemaal niet zo makkelijk. Daarna vertelt jobcoach Laura Doens-Veenstra uit Terneuzen over het project bij schoonmaakbedrijf Asito. Dit bedrijf zocht schoonmakers voor een chaletpark in Breskens en ging een samenwerking aan met Terneuzen. Acht statushouders kregen een werkplek, daar ging flink wat inspanning aan vooraf. Gesprekken bijvoorbeeld, zowel met de statushouders als met de chaleteigenaren. Vooroordelen moesten worden weggenomen en daarnaast moesten de statushouders vaardigheden ontwikkelen – niet aan de knoppen van het gasfornuis draaien en niet hetzelfde doekje gebruiken voor de keuken en de wc. Ook aan woon-werkverkeer werd gedacht, iedere dag reed een busje heen en weer van Terneuzen naar Breskens. Het resultaat van de inspanningen mag er zijn: drie statushouders kregen een vaste aanstelling, één stroomt door naar een andere functie binnen Asito. Inmiddels is een nieuwe groep aan de slag, waarvan er ook vier in vaste dienst zullen treden.

Een persoonlijke jobcoach versnelt het proces

Dan is het woord aan Leonard Brouwer van VluchtelingenWerk Nederland. ‘Een persoonlijke jobcoach, direct na aankomst in Nederland is ontzettend belangrijk’, vertelt hij. Zo iemand stimuleert de eigenwaarde, leert Nederlandse omgangsvormen aan en helpt bij het opbouwen van een sociaal netwerk. Ook legt de jobcoach contact met werkgevers. Ontzettend belangrijk, omdat die vaak nog overtuigd moeten worden om een statushouder werk te bieden. Brouwer merkt dat bedrijven lang niet altijd weten dat gemeenten kunnen ondersteunen in het gehele proces. Ook op dit punt kan de informatievoorziening beter en kunnen partners elkaar meer opzoeken.

Netwerk cruciaal bij het vinden van een baan

De workshop wordt afgesloten door de ervaringsverhalen van Abdullah Onaba en Nabeela Obaeid. Beide hadden een goede baan voordat ze in Nederland kwamen en moesten hier helemaal opnieuw beginnen. Hoe dat was? Niet gemakkelijk, vertelt Obaeid. ‘Alles is hier anders en je hebt geen netwerk. Dat laatste is cruciaal om werk te vinden.’ Dan komt een vraag uit de zaal:  ‘Hoe kijken jullie naar de regie. Willen jullie aan de hand worden genomen of nemen jullie liever het heft in eigen handen?’ ‘Dat verschilt echt per situatie’, antwoordt Abdullah. Iedereen heeft een eigen aanpak nodig. Nederland is tolerant en welwillend, merkt hij. Maar iedereen moet wel zijn best blijven doen.