Een brede focus op het begrip gezondheid kan bijdragen aan betere en snellere integratie. Mirjanne Kessels en Lindy Priester van OTAV en Conny Miermans van de gemeente Borsele vertellen hoe.

‘Wat is gezondheid voor jou?’, vraagt Mirjanne Kessels de aanwezigen. ‘Voor mij gaat dat over welzijn en over dingen doen waar je blij van wordt,’ aldus iemand uit het publiek. ‘Gezondheid is dat je leuk kunt meedoen in de samenleving’, zegt een ander. ‘Geestelijk en lichamelijk mee kunnen komen’, roept iemand. ‘Gezondheid gaat ook over de juiste middelen -geld- hebben’, vult een vierde aan.

Pleidooi voor integrale aanpak gezondheid

‘Gezondheid gaat over meer dan alleen de afwezigheid van ziekte’, concludeert Kessels. Dat is in lijn met de definitie van wetenschapper Machteld Huber. Huber onderscheidt binnen het begrip positieve gezondheid* zes dimensies van gezondheid: lichaamsfuncties, mentale functies en beleving, zingeving/spirituele dimensie, kwaliteit van leven, sociaal maatschappelijke participatie en dagelijks functioneren. Positieve gezondheid is het vermogen van mensen zich aan te passen en eigen regie te voeren, in het licht van fysieke, emotionele en sociale uitdagingen van het leven.

Dit pleit voor een integrale aanpak van gezondheid, aldus Mirjanne en haar collega Lindy Priester. Taal bijvoorbeeld is een middel om mee te doen in de samenleving en draagt als zodanig dus bij aan de gezondheid.

Maak een gezondheidsprofiel

Weet wie uw statushouders zijn, breng hun situatie in beeld. Daaruit vloeit voort welke zaken aandacht behoeven om de gezondheid te bevorderen. Wanneer je bijvoorbeeld in beeld hebt wat de leeftijd, het opleidingsniveau en het land van herkomst is, kun je een gezondheidsprofiel maken. Daaruit kun je handvaten afleiden die je ingangen geven om de gezondheidssituatie positief te beïnvloeden en de veerkracht te vergroten. Priester verwijst naar de nieuwsbrief  van het Ondersteuningsprogramma Gezondheid Statushouders van juli voor meer informatie hierover.

Maak gebruik van sleutelpersonen

Wat valt op? De statushouders komen uit andere zorgsystemen, zijn bijvoorbeeld niet vertrouwd met onze zorgverzekering, met het fenomeen huisarts, met onze geestelijke gezondheidszorg en het feit dat hier antibiotica niet zomaar voorgeschreven worden. Voorkom teleurstelling en informeer je statushouders hierover. Maak daarbij bij voorkeur gebruik van sleutelpersonen, dat zijn al ingeburgerde statushouders die de achtergronden van de nieuwkomers beter doorgronden en die uit eigen integratie-ervaring putten en daarom wellicht makkelijker gehoor vinden bij nieuwkomers. Kessels roept de aanwezigen op (potentiële) sleutelpersonen bij haar te melden. Zij zijn onmisbaar bij de integratie van nieuwkomers. Priester adviseert de deelnemers met klem om de samenwerking, de onderlinge afstemming en de afspraken te organiseren en vast te leggen.

Gezondheidsrisico’s van statushouders

Wethouder Conny Miermans informeert de deelnemers over de gezondheidsrisico’s waarmee statushouders te maken hebben. Na een lange meestal traumatische reis komen zij aan in een totaal vreemde omgeving. Ze hebben meestal een laag inkomen. Er is vaak sprake van overgewicht en tegelijkertijd tekorten aan bijvoorbeeld vitamine D, calcium en ijzer. Daarnaast bestaat een risico van middelenmisbruik (denk aan roken). Diabetes komt onder Syriërs vaak voor.

Vraag jeugdzorg om hulp

Veel statushouders bewegen te weinig, en hebben slaapgewoontes die vaak niet stroken met wat hier gebruikelijk is. Kinderen gaan laat naar bed bijvoorbeeld. Dit leidt tot veel herkenning in de zaal. Schroom niet de hulp van jeugdzorg in te roepen als je er zelf niet uitkomt, adviseert Miermans.

Geef voorlichting vanaf dag 1

Met deze informatie in het achterhoofd kun je gezondheidsrisico’s vaststellen en een plan maken. Verplaats je daarbij in hen en help de vertaalslag naar de Nederlandse situatie te maken.

Verdiep je in hun ‘Schijf van Vijf’ en help hen vervolgens gezond boodschappen te doen in Nederland. Geef voorlichting vanaf dag 1: vertel dat overgewicht hier géén teken van rijkdom is, ga samen koken en leer van elkaar, activeer bewegen, maak informatie toegankelijk op een simpele manier en leg uit wat de nadelen van roken zijn.

Tot slot wijzen Kessels en Priester er met klem op dat OTAV Gezondheid nog tot mei 2018 in de lucht blijft en ondersteuning biedt. Maak er gebruik van!

 

*Zie ook Workshop 6: Positieve gezondheid sleutel voor vergunninghouders naar succesvolle participatie? Deze werd in Bussum gehouden.