Centraal binnen de aanpak van het programma Geweld hoort nergens thuis staat het slachtoffer van huiselijk geweld en kindermishandeling. Rondom slachtoffers zijn elke dag meer dan 1 miljoen professionals uit het sociale en veiligheidsdomein actief om huiselijk geweld en kindermishandeling in beeld te brengen, te stoppen en duurzaam op te lossen.

In cirkels daarom heen zijn een aantal groepen actief, die ieder vanuit hun eigen professionaliteit, perspectief en betrokkenheid een bijdrage leveren aan het terugdringen van huiselijk geweld en kindermishandeling. In de eerste plaats zijn dat de opdrachtgevers van het programma, de ministers van Volksgezondheid, Welzijn en Sport (VWS), voor rechtsbescherming (JenV) en de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG). Zij besloten in april 2018 om een meer jaren programma te presenteren onder de titel Geweld hoort nergens thuis.

Mevrouw Annemarie Penn-Te-Strake, burgemeester van Maastricht is ambassadeur van het programma Geweld hoort nergens thuis. Meer hierover leest u in een interview met mevrouw Penn in de nieuwsbrief Regioburgemeesters.

Om de aanpak te ondersteunen en te zorgen voor borging en resultaat zijn er rondom de cirkel van opdrachtgevers, ook een stuurgroep, kernteam, leerkringen, 30 regionale projectleiders en een programmateam betrokken. Een bijzondere rol is weggelegd voor ervaringsdeskundigen uit het sociale en veiligheidsdomein. Zij weten als geen ander knelpunten te benoemen en oplossingsrichtingen te wijzen.

Doen we de juiste dingen en doen we die dingen goed? Het antwoord op die vraag wordt binnen het programma Geweld hoort nergens thuis gegeven door een spiegelgroep van ervaringsdeskundigen. In de regionale aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling spelen ervaringsdeskundigen al een cruciale rol. Wie weet immers beter wat de impact van huiselijk geweld en kindermishandeling is op je leven dan zij die het zelf hebben ervaren. Met als voorbeeld de constructieve inzet van ervaringsdeskundigen lokaal en regionaal, zijn de afgelopen maanden in samenwerking met NJI en Movisie voor het landelijke meerjarenprogramma GHNT ervaringsdeskundigen geworven. Hieruit is een spiegelgroep samengesteld van 8 ervaringsdeskundigen, die in maart 2019 officieel aan het programma worden verbonden.

De spiegelgroep ervaringsdeskundigen heeft als doel om collectief, vanuit ervaringskennis een bijdrage te leveren aan de realisatie van de ambities van de landelijke en regionale ontwikkeling, uitvoering en evaluatie van het programma GHNT. Dat doen ze o.a. door gevraagd en ongevraagd het kernteam, de stuurgroep, het programmateam, en/of de onderzoekscommissie te adviseren. Daarnaast benadrukken de ervaringen van de spiegelgroep de noodzaak tot actie m.b.t. de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling en geven hier letterlijk een gezicht aan.

Hun levensverhalen zijn belangrijk om nog meer inkleuring te geven aan de impact van huiselijk geweld en kindermishandeling in de samenleving en hoe te handelen, als je het signaleert in je omgeving of als het je persoonlijk treft. Ook op dit deel van de opdracht van het programma GHNT kan de spiegelgroep actief zijn

Het collectief van de nu samengestelde spiegelgroep beschikt over ervaringsdeskundigheid op het brede spectrum van huiselijk geweld en kindermishandeling zowel als slachtoffer, als ex-plegers. Daarnaast hebben zij weet van de omstandigheden van specifieke groepen zoals slachtoffers van andere seksueel geweld, loverboys, eergerelateerd geweld/schadelijke traditionele praktijken en complexe scheidingen.

De inzet van ervaringsdeskundigen is groter dan de spiegelgroep alleen. Zij worden omringd door een flexibele schil van ervaringsdeskundigen, die bestaat uit vertegenwoordigers van verschillende organisaties en personen die vanuit hun ervaringen ook ondersteuning kunnen bieden.

Meer informatie via info@geweldnergensthuis.nl, Wietske Dijkstra, lid programmateam GHNT

De stuurgroep bestaat uit bestuurders van de betrokken landelijke organisaties, zij agenderen eventuele knelpunten in wet- of regelgeving, spreken hun eigen achterban aan en dragen de doelen en successen van het programma pro-actief uit. De stuurgroep neemt besluiten en creëert doorbraken. Ze komen 2x per jaar bij elkaar.

Bij de Stuurgroep aangesloten maar zelf géén lid zijn:

  • Mw. M. Smit (directeur Jeugd en portefeuillehouder programma Geweld hoort nergens thuis) 
  • Mw. de Bie (directeur BAenV en portefeuillehouder JenV)
  • Dhr. J.D. Sprokkereef (programma directeur Geweld hoort nergens thuis en secretaris)

Leden van het landelijk kernteam vertegenwoordigen relevante organisaties voor het programma en hebben expertise op operationeel en/of tactisch niveau. Het kernteam bewaakt de aansluiting van de eigen organisaties op de gezamenlijke aanpak in de regio’s en agendeert knelpunten en best practices uit de regio’s. Het stimuleert en ondersteunt regio’s met kennis in het uitvoeren van het eigen actieplan. Zij leveren ook inspanning bij het aanjagen en aanspreken van partners die een taak en verantwoordelijkheid hebben in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Ze komen 6x per jaar bij elkaar.

Leerkring overzichttabel

Update Leerkringen

5e Ronde Leerkringen september 2019

  • Update stand van zaken programmateam, de presentatie is hier te bekijken
  • Versterken lokale infrastructuur: een laatste concept van het kwaliteitskader en de scan is op te vragen via info@geweldnergensthuis.nl
  • Ervaringen zijn met elkaar gedeeld door in te zoomen op zaken waar men trots op is (o.a. goedbezochte bijeenkomsten, realiseren van bestuurlijk draagvlak en het leggen van relevante verbindingen). Daarnaast stond men stil bij zaken waar nog aan gewerkt moet worden (o.a. bestuurlijk draagvlak behouden en de grote druk op de capaciteit van het lokale werkveld). Tenslotte sprak men over wat er nodig is om volgende stappen te kunnen zetten. Het programmateam Geweld hoort nergens thuis (GHNT) gebruikt dit en de resultaten van een uitvraag over de leerkringen om de toekomstige leerkringen nog beter in te kunnen zetten om regionaal projectleiders en contactpersonen van de centrumgemeenten te faciliteren bij hun regionale aanpak van huiselijke geweld en kindermishandeling.
  • Onderzoek aansluiting VT en lokale teams door Toezicht Sociaal Domein: de presentatie is hier te bekijken en de rapportages per onderzochte gemeente zijn te vinden op www.toezichtsociaaldomein.nl
  • Complexe Scheidingen, stand van zaken Programma Scheiden zonder schade is te vinden in deze presentatie.

Vanaf het najaar 2019 wordt de opzet van de Leerkringen gewijzigd met als insteek Leren 2.0

4e Ronde Leerkringen mei 2019

  • Update stand van zaken programmateam
  • Tweede voortgangsrapportage: deze wordt 29 mei vastgesteld door de stuurgroep GHNT en mid juni aan de Tweede Kamer gestuurd. Zodra deze openbaar is, wordt een link opgenomen.
  • Projectenpool Van-denken-naar-doen: De projectenpool: ‘Van denken naar doen’ is vanaf 20 mei 2019 van start. Vanuit deze pool faciliteert het programmateam Geweld hoort nergens thuis (GHNT) regio’s, via gemeenten, om hun plannen en projecten van papier naar praktijk te brengen. Informatie over onder andere de criteria
  • Bouwstenen MDA++: De input vanuit de leerkringen is gebruikt in de voorbereiding van landelijke bijeenkomsten op 4 februari en 25 maart. Deze bijeenkomsten hebben geleid tot een zilveren versie van de bouwstenen MDA++. De komende maanden worden deze bouwstenen beproefd in regio’s en andere gremia. De zilveren versie is op te vragen via info@geweldnergensthuis.nl.
  • Ontwikkelagenda Landelijk Netwerk Zorg en Straf, meer informatie over deze ontwikkelagenda
  • Versterken lokale infrastructuur: een eerste concept van het kwaliteitskader is gereed. Deze is op te vragen via info@geweldnergensthuis.nl.
  • De meldcodetour is van start. Op het forum Geweld hoort nergens thuis vinden regionaal projectleiders en contactambtenaren meer informatie en de toolkit rondom de vernieuwde meldcode vind je hier.

3e Ronde Leerkringen februari 2019

  • Update stand van zaken programmateam
  • Publiekscampagne, lees meer over de campagne: ‘Het houdt niet op, totdat je iets doet’
  • De spiegelgroep ‘ervaringsdeskundigen’, lees meer over de spiegelgroep ervaringsdeskundigen, onder ‘wie is wie’/ervaringsdeskundigen
  • Regionale route naar 2021, lees meer over de regionale route naar 2021
  • Informatie delen & Privacy’. De input vanuit de leerkringen wordt gebruikt om een plan van aanpak op dit thema te maken dat aansluit bij de behoeften van de regio’s.
  • Ervaringen met Intensief casemanagement voor gezinnen na een huisverbod in Groningen. Naar aanleiding van deze bespreking is een kennisdossier gemaakt. De kennisdossier vind je hier

2e ronde leerkringen december 2018

  • Update stand van zaken programmateam
  • Versterken lokale infrastructuur. Mede op basis van de input uit de leerkringen is een plan van aanpak opgesteld. Lees meer over het versterken van de lokale infrastructuur.
  • Projectenaanpak ‘van denken naar doen’. Mede op basis van de input uit de leerkringen zijn de criteria en thema’s voor de projectenaanpak opgesteld. Lees meer over de uitwerking van deze projectenaanpak.
  • MDA++. De input vanuit de leerkringen is gebruikt in de voorbereiding van landelijke bijeenkomsten op 4 februari en 25 maart. Deze bijeenkomsten zullen leiden tot een roadmap voor het implementeren van MDA++.
  • Integrale sturing op aanpak huiselijk geweld en kindermishandeling. De input vanuit de leerkringen wordt mede gebruikt voor het vormgeven van de VNG-pilots regiovisie Zorg en Straf. Lees meer over de pilots van de VNG.

1e ronde leerkringen oktober 2018

  • Kennismaking met elkaar en de leden van het programmateam
  • Toelichting op het programma Geweld hoort nergens thuis
  • Verwachtingen van de regionaal projectleiders, lees een korte toelichting op het programma en de rol van de regionale projectleiders in de digitale brochure Geweld hoort nergens thuis
  • Verkenning regionale stand van zaken, lees meer over de eerste voortgangsrapportage van uit de regio’s.
  • Vooruitblik op de komende Leerkringen

In 2018 en 2019 zijn vanuit het programma Geweld hoort nergens thuis (GHNT) in totaal vijf rondes Leerkringen op zes verschillende plekken in het land gefaciliteerd. In de vijfde sessie is de opzet van de huidige Leerkringen geëvalueerd en naar aanleiding daarvan is een korte vragenlijst rondgestuurd. Het resultaat daarvan is dat  leren binnen het programma vanaf najaar 2019 een nieuwe invulling krijgen.

Voor het programma GHNT blijft het zeer belangrijk om met elkaar kennis en ervaringen uit te wisselen, gezamenlijk te leren en te ontwikkelen en thema’s uit te diepen. Vanaf nu wordt nadrukkelijker onderscheid gemaakt tussen de verschillende leerdoelen: informeren, kennisoverdracht of ervaringen uitwisselen. In de afgelopen Leerkringen werden deze drie doelen gecombineerd in één bijeenkomst. Met name het delen van ervaringen kwam daardoor onder druk te staan. Het programmateam GHNT gaat de doelstellingen uit elkaar halen in verschillende bijeenkomsten en zal ook concreter gaan aangeven voor wie deze bijeenkomsten bestemd zijn.

Wanneer het gaat om informatie- en kennisoverdracht blijven we dit doen via de gesprekken die vanuit het programma worden gevoerd, zoals bijvoorbeeld de recente rondetafelgesprekken ter voorbereiding op de voortgangsrapportage of andere meer informele gesprekken in de regio.

Twee keer per jaar wordt een informatiedag georganiseerd, waarin niet alleen het programmateam presenteert, maar ook de Regionale route 2021, de projectenpool ‘van Denken naar Doen’ en de verschillende pilots, zoals bijvoorbeeld ‘Alles onder één dak’ een podium krijgen.

Het platforum GHNT, de programmawebsite en de nieuwsbrief Zorg & Veiligheid is en blijft de plek om online informatie en best practices met elkaar te delen, te reageren, vragen te stellen of nieuwsberichten en (reis)blogs te publiceren.  Daarnaast wordt via het platforum GHNT regelmatig een nieuws update gegeven.

Tenslotte komt er een mogelijkheid om in een kleiner gezelschap met elkaar ervaringen uit te wisselen, intervisie op de rol van projectleider en inzichten op te doen. Bij voldoende belangstelling organiseert het programma in november 2019, maart en juni 2020 dialoogsessies waarin regionaal projectleiders GHNT met elkaar in gesprek gaan. Deze dialoogsessies (ongeveer 2,5 uur) worden begeleid door Carla Veenman.

Dit levert het volgende overzicht van bijeenkomsten op:

Bijeenkomst

Doel

Toelichting

Doelgroep

Wanneer

Landelijke thematische bijeenkomsten (Regionale Route 2021)

Kennis en ervaringen uitwisselen

 

Bestaande periodieke bijeenkomsten:

-  MDA++

-  Integrale sturing

-  Pilots onder 1-Dak

  • Andere thema’s naar behoefte (bv. traumascreening en versterken lokale teams). Vanuit het programmateam wordt/kan dit gefaciliteerd worden.

De (tussen-) resultaten uit de projecten-pool en/of pilots kunnen hier ook besproken worden.

Regionaal projectleiders, contact-ambtenaren

 

Afhankelijk van het thema relevante betrokkenen in de regio (bv. projectleiders MDA++)

Wisselend door het jaar (naar behoefte van de deelnemers)

Landelijke informatiedag

Elkaar ontmoeten, kennisoverdracht en informeren

Programma zal bestaan uit o.a.

  • Update uit het landelijke programma
  • Update Regionale Route 2021
  • (Tussen-) resultaten projectenpool ‘van Denen naar Doen’ en pilots
  • Terugkoppeling uit landelijke themabijeenkomsten (voor zover relevant)

Regionaal projectleiders, contactambtenaren, projectleiders MDA++ en pilots onder 1 dak

 

(per regio mogelijkheid om max. 2 extra vertegenwoordigers mee te nemen)

 

2x per jaar (maart, november 2020)

Regionaal voortgangs-gesprek (Ronde

tafelgesprek)

Ten behoeve van de voortgangsrapportage bespreken wat de stand van zaken is in de regio

Het programma-team voert een rondetafelgesprek in de regio. (ongeveer 2,5 uur)

Regionaal projectleider, contactambtenaar. Relevante ketenpartners op uitnodiging van de regio

1x per jaar (Sept 2020)

Informele regiogesprekken

 

Periodiek bijpraten

Het programmateam komt naar u toe (ongeveer 1,5 uur)

Regionaal projectleider en contactambtenaar

2x per jaar (Jan/Feb, Juni 2020)

Dialoogsessies

In een kleiner gezelschap met elkaar ervaringen uitwisselen, intervisie op de rol van projectleider en inzichten op te doen

Midden van het land (ongeveer 2,5 uur)

Regionaal projectleiders

3x per jaar (Nov 2019, Mrt, Juni 2020)

De aanpak komt in de praktijk tot stand, zo dicht mogelijk bij slachtoffer en pleger. Nederland is verdeeld over 28 regio’s. Het overgrote deel van de regio’s zijn georganiseerd naar de indeling van Veilig Thuis. Een aantal zijn anders georganiseerd, bijvoorbeeld langs de lijnen van de centrumgemeenten vrouwenopvang.

Elke regio vertaalt de drie overall actielijnen naar een eigen actieplan voor de concrete uitvoering, daarnaast richt ze een bestuurlijk en inhoudelijk netwerk in dat deze aanpak ondersteunt en uitdraagt. De regionale projectleider voert regie op de uitvoering van de actieplannen.

Vanuit het programma Geweld hoort nergens thuis is er een aanbod voor de regio’s ter ondersteuning, maar er is ook een vraag verbonden aan de samenwerking.

 

De aanstelling van de regio's

 

Binnen het domein Zorg en Veiligheid is onder de directie Jeugd in opdracht van de ministeries van VWS en JenV en de VNG een programmateam actief om te initiëren, te verbinden en synergie aan te brengen in de aanpak van huiselijk geweld en kindermishandeling. Het team coördineert landelijke, regionale en lokale initiatieven en sluit aan bij de praktijk van meer dan 1 miljoen professionals uit het sociale en veiligheidsdomein die dagelijks actief zijn om huiselijk geweld en kindermishandeling terug te dringen en duurzaam op te lossen.