Toon Walravens, cliëntperspectief

'Uit eigen ervaring weet ik wat verwarring met je kan doen. Ik geloof niet in een sluitend systeem, wel in een beter aansluiten op elkaar. Denk meer naar de voorkant. Zoek de cirkel van welbevinden.'

 


Blog 5 maart 2018


Elk mens doet ertoe, elk mens mag en moet mee kunnen doen. Ongeacht zijn geloof, politieke voorkeur, geaardheid, huidskleur, taal, kwetsbaarheid, intelligentie en waar hij ook woont, in vrijheid of gevangenschap en wat hij ook denkt.

Laten we om te beginnen elkaar niet uitsluiten, buitensluiten, discrimineren, negatief labelen of negatief stigmatiseren, maar positief ondersteunen. Laten we vooral blijven luisteren naar de wens van iemand, óók en zeker op een moment dat hij daar minder makkelijk woorden aan kan geven. Het is zo belangrijk dat er iemand voor je is in goede en minder goede tijden.

Iedereen kan in een kwetsbare positie raken

Iedereen heeft wel eens in meerdere of mindere mate ondersteuning nodig. In de huidige wereld proberen we elke dag een antwoord te vinden op de vraag hoe we ons als mens in de wereld van alle dag vrij kunnen voelen. Op ieders eigen(wijze) manier. En laten we alstublieft ophouden om alles wat we niet begrijpen of een bepaalde heftigheid met zich meebrengt meteen onder personen met verward gedrag te schuiven.

Constant denken wij na over kwetsbare mensen kracht geven. Alleen, dat kunnen wij helemaal niet. Kracht wordt namelijk niet gegeven, kracht zit in de mensen zelf. Alle kansen en mogelijkheden zitten in de mensen verscholen. En hoeveel kracht iemand heeft, is voor ieder mens anders.

Hoe in je eigen kracht te blijven of die eigen kracht weer terugpakken als het even tegen zit is ook niet voor eenieder hetzelfde. Mensen zijn geen eenheidsworsten!! Een Crisiskaart is een belangrijk hulpmiddel om persoonlijk maatwerk in moeilijke situaties te borgen.

Ondersteuning is essentieel, maar het zal altijd ondersteuning blijven!

Als mensen uit balans raken door een ontwrichte levenssituatie of beklemmende levensvragen, of problemen die ontstaan door armoede en schulden. Dan krijg je wat door mensen veroorzaakte psychiatrie genoemd wordt: dus arm, (huur)schulden, je kinderen niet kunnen verzorgen, verkeerde beslissingen nemen en verval in psychosociale problemen. Maar ook door dementie, of te denken aan verslavingsproblematiek kunnen mensen het overzicht over hun leven verliezen. Dat wil niet zeggen dat ze meteen in totale verwarring zijn.

Als mensen vastlopen gaan we op zoek wie verantwoordelijk is voor passende ondersteuning. Gemeente, GGZ, politie, GGD, Justitie, verslaving sector, VWS, LVB-sector, politiek, woningbouwcoöperaties, zorgverzekeraars, zorgkantoren, et cetera. Fijn dat deze ondersteuning er is, maar het zal altijd ondersteuning blijven.

We kunnen het probleem niet (altijd) bij iemand weghalen. De persoon zelf zal, met hulp van zijn/haar naasten én met professionele ondersteuning het probleem hanteerbaar moeten en mogen maken. Daarom is het zo van belang dat we mét elkaar spreken en niet over elkaar. Dat we zorgen dat mensen in een kwetsbare positie hun eigen stem blijven houden. De menselijke waardigheid moet te allen tijde voorop staan, ook en juist ook als het moeilijk is.

Een hulpmiddel om persoonlijke waarden en afspraken vast te leggen

Iedereen kan in een kwetsbare positie raken. En iedereen wil graag de regie voeren over zijn of haar eigen leven. De Crisiskaart is een belangrijk hulpmiddel om persoonlijke waarden en afspraken vast te leggen voor situaties waarin mensen tijdelijk ondersteuning of bescherming nodig hebben bij het voeren van die eigen regie.

Het is een hulpmiddel om ook in die situaties stem te geven aan hun waarden en wensen en de afspraken vast te leggen hoe ze willen dat dan in hun behoeften wordt voorzien. Op de kaart staan deze behoeften en wensen; de kaart beschrijft wat iemand wel wil en wat juist niet.

Daarnaast is informatie vastgelegd over hun informele en formele steunsysteem en over de benodigde hulp en zorg. Wie zijn de belangrijkste contactpersonen? Welke mensen in de straat, wijk en regio kunnen helpen? Wie zijn belangrijke familieleden en naasten? Wie is de huisarts? Wel of geen medicijnen? Zijn er somatische ongemakken waar rekening mee gehouden dient te worden? Etc.

De kracht van de Crisiskaart zit in het proces

Het opstellen is een proces waarin alle betrokkenen vanuit een respectvolle en wederkerige relatie afspraken maken met de mensen waar het om gaat. Dit schept betrokkenheid en zorgt ervoor dat partijen elkaar kunnen vinden en onderling beter leren kennen. Een mooie bijvangst kan zijn dat daardoor op het niveau van het netwerk nieuwe verbindingen en paadjes ontstaan waar ook anderen baat van kunnen hebben.

Zeker als mensen aangewezen zijn op meervoudige complexe zorg, is een sluitende ketenaanpak nog ver van de huidige werkelijkheid. Laten we eerst de samenwerking optimaliseren. Organisaties zijn zelf ook nog aan het ontdekken wat zij echt nodig hebben om goed samen te werken en elkaar te kunnen ondersteunen.

We zijn aan het leren. En dat is de tweede reden waarom ik in deze blog een pleidooi hou voor de Crisiskaart. De Crisiskaart levert niet alleen een mooie bijdrage aan het ondersteunen van het welbevinden van mensen. Als we de afspraken tijdens uitvoering van een Crisiskaart volgen zet dit dus ook aan tot een zorgvuldige samenwerking tussen organisaties.

Zet mensen aan het roer van hun eigen leven

Laat de Crisiskaart een van de middelen zijn en blijven waarin mensen zichzelf aan het roer zetten van het eigen leven om koers te behouden. Want als mens is het belangrijk, regie te hebben, verantwoordelijkheid te dragen, respect te krijgen, erkenning en waardering te ervaren vanuit humane betrokkenheid. Dat we ongeacht de situatie waarin we ons bevinden mogen leren en ontdekken.

Ons maatschappelijk uitgangspunt zou moeten zijn, dat elk mens recht van spreken heeft over zijn eigen leven. Een eigen plekje in deze wereld zou niemand hoeven te bevechten. Voor elk mens moeten we ruimte maken. Dit moet hetzelfde blijven als het leven anders loopt dan de persoon en zijn loved ones verwacht hadden.

Stel je voor: een Crisiskaart voor momenten dat je in het leven het overzicht verliest of dreigt te verliezen. Ter ondersteuning van je eigen gemoedstoestand, herstel en persoonlijke groei als mens. Alleen de gedachte dat zaken die voor jou belangrijk zijn ook daadwerkelijk voor je geregeld worden kan al rust brengen. Eigenlijk zou dit een vanzelfsprekendheid moeten zijn!

Mensen voelen zich rustiger met zo'n kaart, het werkt preventief

De Crisiskaart is niet de oplossing, het is een mooi hulpmiddel. Een hulpmiddel dat anderen in beweging brengt wanneer het juist nodig is. De oplossing zit in ons en onze samenleving!! Het is de kunst van het gewoon doen.

Zoals Onno Hoes al eerder aangaf bij NPO Radio1 over het belang van een Crisiskaart: 'mensen voelen zich rustiger met zo'n kaart, het werkt preventief.

Meer informatie