Op deze pagina staan de meest gestelde vragen en antwoorden over het amendement Lodders/van Weyenberg – moratorium en BKR.

 Laatste bewerkingsdatum:
19 juli 2021

  1.  Algemeen
  2.  Gemeente als schuldeiser
  3.  Gemeente als schuldhulpverlener
  4.  BKR

Algemeen

Wat is een moratorium?

Een moratorium is een afkoelingsperiode (ook wel pauzeknop genoemd). Tijdens het moratorium is het niet mogelijk voor schuldeisers om zich te verhalen op alle goederen (dus ook de financiële middelen) van de gedupeerde ouder en de (toeslag)partner. Het moratorium geldt alleen voor vorderingen die zijn ontstaan vóór de afkoelingsperiode. 

Waar is het moratorium opgenomen? 

Het moratorium is als amendement ingediend door Kamerleden Lodders en van Weyenberg bij de behandeling van de Incidentele suppletoire begroting inzake Herstel Toeslagen. Het moratorium is opgenomen in artikel 49i van de Algemene wet inkomensafhankelijke regelingen. 

Waarom is het moratorium als amendement ingediend? 

De Kamerleden die het amendement hebben ingediend, willen voorkomen dat schuldeisers hun verhaalsrechten vlak voor de uitbetaling van de tegemoetkoming/compensatie zouden uitoefenen. Daarnaast willen zij tijd en ruimte creëren om schulden op een - voor zowel de schuldeiser als de gedupeerde ouder - acceptabele manier op te lossen. 

Voor wie geldt het moratorium? 

Ouders en hun huidige toeslagpartner die de forfaitaire tegemoetkoming van €30.000,- of een aanvullende forfaitaire tegemoetkoming tot €30.000,- ontvangen van de Belastingdienst/Toeslagen. Voor hen is het moratorium een jaar van kracht ingaande op de datum waarop het bedrag is uitgekeerd. We noemen dit het wettelijk moratorium.  

Naast het wettelijk moratorium is er ook het vrijwillig moratorium. Het vrijwillig moratorium wordt enkel toegepast door de publieke schuldeisers. Het kabinet heeft besloten om de pauzering van de openstaande vorderingen bij de publieke uitvoeringsorganisaties ook toe te passen op aangemelde ouder en de toeslagpartner op d.d. 31/12/2021. De VNG heeft op 15 april jl. besloten dat gemeenten zich hierbij aansluiten.  

Wie wordt aangemerkt als de huidige toeslagpartner? 

Er wordt aangesloten bij het begrip voor de toeslagpartner volgens artikel 3 van de Awir.  Wie de toeslagpartner is wordt bepaald door de Belastingdienst/Toeslagen. De gemeente ontvangt de gegevens via de contactpersoon invordering. 

Wat is het verschil tussen het vrijwillig moratorium en het wettelijk moratorium?  

Gemeenten en andere publieke uitvoeringsorganisaties pauzeren openstaande vorderingen voor alle aangemelde ouders en hun toeslagpartner. Dit wordt ook wel het vrijwillig moratorium genoemd. Deze pauzering is een verruiming van het wettelijk moratorium en geldt vanaf de aanmelddatum totdat de uitslag van de integrale toets bekend is.  

Wanneer de Belastingdienst bepaalt dat de ouder gedupeerd is geldt vanaf de dag van uitbetaling het wettelijk moratorium. Het wettelijk moratorium geldt voor zowel publieke als private schuldeisers. Vanaf het moment van uitbetalen van het compensatiebedrag is het moratorium een jaar geldig. Schulden bij publieke organisaties die zijn ontstaan voor 31 december 2020 worden zoveel als mogelijk kwijtgescholden. De reikwijdte waarbinnen gemeenten kwijtschelding verlenen is te lezen in het reikwijdtedocument (pdf). Private schulden die qua aard en periode in aanmerking komen, gaan worden gecompenseerd in de private schuldenaanpak.

Voor welke vorderingen geldt het vrijwillig moratorium? 

Het vrijwillig moratorium geldt voor vorderingen die materieel betrekking hebben op de periode van voor 31/12/2020.  

Voor welke vorderingen geldt het wettelijk moratorium? 

Het wettelijk moratorium geldt voor vorderingen die opeisbaar zijn voor datum uitbetalen van het compensatiebedrag.  

Kan het zijn dat er vorderingen niet onder het vrijwillig moratorium vallen, maar wel onder het wettelijk moratorium? 

Ja dit kan. Denk hierbij aan gemeentelijke belastingaanslagen die voor het jaar 2021 zijn opgelegd. Wanneer de betaaltermijn is verstreken, is de vordering opeisbaar.

VB: De ouder is gedupeerd en ontvangt het compensatiebedrag op 1 mei 2021. De ouder heeft de gemeentelijke belastingaanslag 2021 niet betaald. De betaaltermijn verliep half april. Deze vordering viel niet onder het vrijwillig moratorium (want had geen betrekking op de periode 2020 of daarvoor), maar valt wel onder het wettelijk moratorium. De vordering is immers opeisbaar geworden voor het moment van uitbetalen van het compensatiebedrag. Dit betekent dat de gemeente voor de duur van een jaar geen dwangincasso (loonvordering of beslag) mag uitvoeren.  

Waarom wordt er voor het vrijwillig moratorium een andere reikwijdte gehanteerd? 

Dit heeft te maken met het kwijtschelden van de schulden wanneer de inwoner als gedupeerd wordt beoordeeld door de Belastingdienst/Toeslagen. Enkel de publieke schulden die materieel betrekking hebben op de periode van voor 31/12/2020 komen voor kwijtschelding in aanmerking. Daarnaast kan het lang duren voordat de Belastingdienst/Toeslagen de beoordeling heeft afgerond.  

Hoe lang worden de gemeentelijke vorderingen opgeschort? 

Voor aangemelde ouders geldt in eerste instantie het vrijwillig moratorium. Dit betekent dat gemeenten de openstaande vorderingen die opeisbaar zijn moeten pauzeren totdat duidelijk is of de aangemelde ouder in aanmerking komt voor compensatie. Dit is na de integrale beoordeling. Dit is de ruimst mogelijke pauzering van publieke schulden. Gemeenten ontvangen via de aangemelde contactpersoon invordering de status van de beoordeling door de Belastingdienst/Toeslagen.  

De Belastingdienst/Toeslagen voert na aanmelding in eerste instantie een geautomatiseerde lichte toets uit om te beoordelen of de aangemelde ouder in aanmerking komt voor compensatie. Wanneer uit de lichte toets blijkt dat er geen recht is op compensatie, is dit nog geen besluit. Daarvoor is een integrale beoordeling nodig. 

Voor ouders (en hun toeslagpartners) die in aanmerking komen voor de forfaitaire tegemoetkoming geldt aanvullend het wettelijk moratorium. Deze gaat van rechtswege in voor de duur van één jaar vanaf het moment van uitbetalen van forfaitaire bedrag van € 30.000.  

Wanneer uit de integrale beoordeling blijkt dat de ouder niet in aanmerking komt voor compensatie vervalt het vrijwillig moratorium en kan de invordering worden opgestart. 

Wat betekent het moratorium voor de lopende beslagen op deze ouders? 

Lopende beslagen moeten worden opgeschort. Beslagen kunnen gedurende het moratorium (zowel vrijwillig als wettelijk) niet worden uitgewonnen. 

Tot wanneer schorten de private schuldeisers de dwanginvordering op? 

De private schuldeisers dienen zich te houden aan het wettelijke moratorium, zoals beschreven in artikel 49i Awir. Dit betekent dat de dwangincasso wordt opgeschort voor de duur van één jaar vanaf de datum van uitbetaling van de compensatie. Private schuldeisers kunnen natuurlijk wel vrijwillig meewerken aan een verruiming van het moratorium door de integrale beoordeling af te wachten. 

Naar boven ↑

Gemeente als schuldeiser

Welke vorderingen moeten worden opgeschort?

Alle opeisbare vorderingen die vóór 12 februari 2021 zijn ontstaan dienen te worden opgeschort. Een schuld is opeisbaar wanneer de (laatste) vervaldag voorbij is. Uitgaande van een standaard vervaltermijn van 6 weken, betekent dit dat het moratorium geldt voor vorderingen die betrekking hebben op de periode van voor 31 december 2020.
Vanuit VNG wordt de lijn gehanteerd dat alle vorderingen die materieel betrekking hebben op de periode van voor 31 december 2020 onder de afkoelingsperiode vallen. Ook wanneer deze vorderingen worden geformaliseerd in 2021.

Moeten deze vorderingen ook worden kwijtgescholden?

Vooralsnog niet. De vorderingen dienen enkel te worden opgeschort. Het is nog niet de bedoeling dat gemeenten de vorderingen kwijtschelden. Er is namelijk (nog) geen grondslag binnen de huidige wetgeving om de vorderingen kwijt te kunnen schelden.

Hier wordt door de VNG en de betrokken ministeries hard aan gewerkt, maar vooralsnog is er nog geen grondslag voor kwijtschelden.

Moeten de vorderingen die zien op het belastingjaar 2021 ook worden opgeschort?

Nee. Enkel de vorderingen die materieel betrekking hebben op het jaar 2020 of daarvoor dienen te worden opgeschort.

Kunnen bestaande overeenkomsten ontbonden worden gedurende de afkoelingsperiode?

Nee, overeenkomsten en verbintenissen kunnen niet worden gewijzigd, opgeschort of ontbonden worden gedurende de afkoelingsperiode. Gedupeerde ouder(s) waarvoor het moratorium geldt kunnen dus niet ontsloten worden van de levering van gas, water of licht. Ook kan de huurovereenkomst van een woning niet worden ontbonden.

Geldt het moratorium ook voor schulden die worden gemaakt tijdens het moratorium zelf?

Nee, als er gedurende de afkoelingsperiode nieuwe schulden worden gemaakt of ontstaan die niet tijdig worden voldaan, kunnen schuldeisers ten behoeve van die nieuwe schulden wel verhaal nemen.

Geldt het moratorium ook voor fraudevorderingen?

Ja. Wanneer fraudevorderingen voor de peildatum van 12 februari 2021 opeisbaar zijn geworden, vallen ook fraudevorderingen onder het moratorium. Dit betekent echter niet dat deze vorderingen zullen worden kwijtgescholden. Er wordt op dit moment hard gewerkt aan de grondslag voor kwijtschelding. Het is nog niet duidelijk of ook fraudevorderingen worden kwijtgescholden. Wanneer hier meer bekend over is, informeren wij u nader hierover.

Mag de gemeente een opeisbare vordering nu ook niet meer verrekenen?

Nee. Elke vorm van verhaal is uitgesloten dus ook verrekening.

Hoe kan de gemeente als schuldeiser/invorderaar uitvoering geven aan het moratorium?

In artikel 49i, vijfde lid, Awir is de grondslag opgenomen voor Belastingdienst/Toeslagen om gegevens te verstrekken aan gemeenten, zodat gemeenten kunnen weten voor wie het moratorium geldt. De gegevens zullen worden verstrekt via een portaal die de Belastingdienst gebruikt teneinde een veilige gegevensuitwisseling te borgen. Om toegang tot het portaal te verkrijgen, dient de gemeente een contactpersoon door te geven. Op maandag 8 maart en dinsdag 9 maart jl. heeft de VNG een set documenten – waaronder het aanmeldformulier voor de contactpersoon - gestuurd naar de contactpersonen beleid en de contactpersonen van de belastingsamenwerkingen die bij de VNG bekend zijn.

Wie binnen de organisatie kan worden opgegeven als contactpersoon aan de Belastingdienst? 

Binnen (en buiten) de gemeente kan er bij diverse afdelingen sprake zijn van invordering en dwangincasso. Denk hierbij aan de invordering van gemeentelijke belastingen, maar ook bij uitvoering van de Participatiewet of bij de inning van leges kan dwanginvordering een rol spelen. De op te geven contactpersoon zal de gegevens via het portaal ontvangen. Belangrijk is dat de op te geven contactpersoon vanuit zijn/haar rol de gegevens mág ontvangen. Tevens dient de contactpersoon op de hoogte te zijn van alle invorderingsactiviteiten die de gemeente in de breedte onderneemt, zodat hij/zij de gegevens verder binnen de organisatie kan verspreiden. Het moratorium geldt immers voor alle soorten vorderingen die vóór 12 februari opeisbaar zijn geworden.  

Wat gebeurt er gedurende het moratorium?

De afkoelingsperiode zorgt voor rust en ruimte om te kunnen komen tot een goede afwikkeling. De goede afwikkeling zelf is dus een volgende stap. In de wet is om die reden een grondslag opgenomen voor de Belastingdienst/Toeslagen om gegevens te verstrekken, zodat partijen tot een passende oplossing kunnen komen.

Naar boven ↑

Gemeente als schuldhulpverlener

Kunnen private schuldeisers nu geen beslag leggen wanneer een inwoner zich heeft gemeld bij de Belastingdienst/Toeslagen als mogelijk gedupeerde?

Wanneer de inwoner zich voor 15 februari heeft aangemeld als mogelijk gedupeerde van de kinderopvangtoeslagaffaire, kan tot 1 mei 2021 geen enkele schuldeiser beslag leggen op de goederen van de gedupeerde ouder en/of de (toeslag)partner - ook de private schuldeisers niet.

Wanneer de inwoner zich heeft gemeld na 15 februari of wanneer de inwoner na 1 mei 2021 nog geen beschikking heeft ontvangen van de Belastingdienst/Toeslagen over de beoordeling, kunnen private schuldeisers weer beslag leggen. Het wettelijk moratorium geldt dan immers niet meer.  Wanneer de inwoner nadien via de beschikking te horen krijgt dat deze wel in aanmerking komt voor compensatie, wordt het moratorium weer van kracht vanaf het moment van uitbetalen van het bedrag van €30.000,-.

Kunnen overeenkomsten ontbonden worden gedurende de afkoelingsperiode?

Nee, overeenkomsten en verbintenissen kunnen niet worden gewijzigd, opgeschort of ontbonden worden gedurende de afkoelingsperiode. Gedupeerde ouder(s) waarvoor het moratorium geldt kunnen dus niet ontsloten worden van de levering van gas, water of licht. Ook kan de huurovereenkomst van een woning niet worden ontbonden.

Hoe weten private schuldeisers voor wie het moratorium van een jaar geldt?

De Belastingdienst/Toeslagen heeft de gegevens gedeeld van inwoners die in aanmerking komen voor het moratorium gedeeld met gerechtsdeurwaarders. Deurwaarders kunnen aan de hand van deze gegevens voorkomen dat executie van de schulden plaatsvindt voor deze personen.

Daarnaast zullen de inwoners die in aanmerking komen voor compensatie (en dus een jaar langer recht hebben op de afkoelingsperiode), in de beschikking tevens een code ontvangen die zij kunnen doorgeven aan de private schuldeisers. De Belastingdienst zal een register ter beschikking stellen waar schuldeisers kunnen verifiëren dat de inwoner inderdaad in aanmerking komt voor het moratorium.

Geldt het moratorium ook voor schulden die worden gemaakt tijdens het moratorium zelf?

Nee, als er gedurende de afkoelingsperiode nieuwe schulden worden gemaakt of ontstaan die niet tijdig worden voldaan, kunnen schuldeisers ten behoeve van die nieuwe schulden wel verhaal nemen.

Wat gebeurt er gedurende het moratorium?

De afkoelingsperiode zorgt voor rust en ruimte om te kunnen komen tot een goede afwikkeling. De goede afwikkeling zelf is dus een volgende stap. In het amendement is om die reden een grondslag opgenomen voor de Belastingdienst/Toeslagen om gegevens te verstrekken, zodat partijen tot een passende oplossing kunnen komen.

Welk voordeel haalt de gedupeerde ouder uit het moratorium?

Het is tijdens de afkoelingsperiode niet mogelijk om in het kader van een oude schuld beslag te leggen op het vermogen van de ouders, waaronder de toegekende forfaitaire tegemoetkoming van maximaal € 30.000. Ouders met schulden kunnen de compensatie dus vrij ontvangen en zij hebben in ieder geval voor een jaar rust en ademruimte.

Wat is de relatie tussen het amendement en de aangenomen motie Wilders en de motie Ploumen Segers?

De motie Wilders en de motie Ploumen Segers zien op een andere fase in het traject, namelijk op de afwikkelfase. De motie Wilders roept het kabinet bijvoorbeeld op om, indien nodig, de schulden van gedupeerden bij private schuldeisers over te nemen. In welke mate dit nodig is hangt af van de integrale oplossing die uiteindelijk voor alle schuldeisers gevonden kan worden.

De moties gaan dus over de afwikkeling van de schulden. Het amendement beoogt het bieden van rust en stabiliteit, zodat er ruimte is voor een goede afwikkeling.

Naar boven ↑

BKR

Wat is er in het amendement opgenomen over de BKR-registratie?

In artikel 49j is opgenomen dat een voormalig schuldeiser, die heeft ingestemd met kwijtschelding van betalingsachterstanden van een gedupeerde ouder of zijn/haar partner, alle registraties die samenhangen met die kwijtgescholden betalingsachterstanden en achterstanden die een ouder zelf heeft ingelost, zal verwijderen uit het stelsel van kredietregistratie.

Waarom komt de registratie in het BKR te vervallen?

Het is de bedoeling dat ouders bij het afsluiten van toekomstige overeenkomsten geen hinder meer ondervinden van de registratie van voormalige achterstanden die inmiddels zijn kwijtgescholden of anderszins zijn komen te vervallen.

Vervalt ook de registratie in het BKR voor leningen die niet vervallen?

Nee, het is niet de bedoeling dat de registratie van een lopende overeenkomst wordt verwijderd. Bij het aangaan van nieuwe overeenkomsten is het belangrijk dat het bestaan van deze lopende overeenkomst wordt meegewogen, zodat overkreditering wordt voorkomen.

Naar boven ↑