VNG Magazine nummer 11, 29 juni 2018

Auteur: Paul van der Zwan | Beeld: © Paul Mellaart

Gemeenten moeten met spoed veranderingen doorzetten in het sociaal domein en het kabinet moet ook werkelijk de verantwoordelijkheid nemen voor de ontstane tekorten, zo hield voorzitter Jan van Zanen de leden van de VNG voor tijdens zijn jaarrede. Hij noemde de bekostiging in het sociaal domein ‘een graat in de keel’.


Van Zanen keek alvast vooruit naar september, als nieuwe leden van het VNG-bestuur en de commissies aan de slag gaan. Van Zanen begrijpt best dat het kabinet naar de toekomst wil kijken, maar tekorten uit het verleden zijn ook de verantwoordelijkheid van het kabinet.
De voorzitter wees daarbij op het rapport van de Raad voor het Openbaar Bestuur  dat vorige week concludeerde dat de raming van het macrobudget voor de bijstand (BUIG) niet klopt. Die raming zou moeten worden aangepast. Van Zanen: ‘Uitvoeren dus, dat advies.’ 

Jeugdzorg

Van Zanen haalde aan dat er, tegen het streven in, steeds meer kinderen naar de jeugdzorg moeten. Daar kan het kabinet zijn verantwoordelijkheid niet voor afwentelen. Daarnaast vraagt volgens Van Zanen duurzaamheid de komende jaren aandacht van gemeenten. Ook ligt er een grote woonopgave, ‘een bouwagenda van gigantische proporties’. Terecht vragen gemeenten daarbij aandacht voor het verband met het aanbod van infrastructuur voor lopen, fietsen, openbaar vervoer en auto’s.
Ook laaggeletterden mogen de komende jaren niet vergeten worden, aldus Van Zanen. Inmiddels wonen en werken in Nederland ruim 2,5 miljoen mensen die laaggeletterd zijn.

Gemeenten maken naar het oordeel van Van Zanen hun verantwoordelijkheid als eerste overheid steeds meer waar. Zij gaan op een andere manier met andere partijen en bestuurslagen samenwerken. Daarbij zijn gelijkwaardigheid en wederkerigheid de voorwaarden. De samenwerking met het nieuwe kabinet gaat volgens de voorzitter ‘nog niet vanzelf’. Hij noemde als voorbeeld de mededeling van staatssecretaris Tamara van Ark (SZW) in een brief aan de Kamer dat verwachte tekorten bij sociale werkvoorziening-bedrijven uit het accres van het Gemeentefonds kunnen worden gehaald. ‘Daar gaan gemeenten helemaal zelf over’, aldus Van Zanen.