Laatst bijgewerkt: 13 november 2025

De verschillende vrijlatingsregelingen zijn vereenvoudigd tot één geharmoniseerde vrijlatingsregeling van arbeidsinkomsten voor alle bijstandsgerechtigden tussen 18 jaar en de AOW-gerechtigde leeftijd.

Deze vrijlating geldt voor de duur van 12 maanden, met de mogelijkheid tot verlenging op basis van individuele omstandigheden. 

Bij de verrekening van het inkomen mag 15% van het netto-inkomen uit arbeid in de betreffende maand (exclusief reserveringen voor vakantiegeld of het individueel keuzebudget) buiten beschouwing worden gelaten. In tegenstelling tot de huidige regeling geldt deze vrijlating ook voor jongeren onder de 27 jaar. Op basis van een aangenomen amendement is bovendien de mogelijkheid gecreëerd om ook jongeren onder de 27 jaar in aanmerking te laten komen voor een premie in het kader van arbeidsinschakeling.

Hoofdlijnen

  • Treedt in werking per: 1-1-2027 (fase 3).  Gemeenten kunnen deze inkomstenvrijlating in 2026 toepassen voor jongeren tot 27 jaar gedoogjaar.
  • Was: Verschillende bijverdienregelingen met ieder hun eigen duur, eigen percentage en maximum.
  • Wordt: Verruiming van de bijverdiengrenzen voor alle bijstandsgerechtigden met inkomsten uit arbeid, gestandaardiseerd op 15% gedurende 12 maanden, zonder maximum en met een verlengingsmogelijkheid. Daarnaast gaat de premie arbeidsinschakeling ook gelden voor jongeren tot 27 jaar.
  • Wetsartikel: Artikel 34a Participatiewet.
  • Verplichte wijziging: Ja
  • Beleids- en uitvoeringsimpact: Ja
    • Lokaal beleid ontwikkelen, handreikingen, werkinstructies, communicatie-uitingen (richting alle inwoners).
    • Transitie van lopende bijverdienregelingen vergt zorgvuldige voorbereiding voor uitvoering, ICT én inwoner.
    • Consulenten hebben informatie nodig over de overgang van lopende bijverdienregelingen naar de nieuwe regeling, en in welke situaties er na een jaar verlengd kan worden.
  • Lokale verordening: Nee
  • Lokaal beleid: Ja, op basis van modelbeleid
  • Fiscale impact: Ja
  • Impact op Toeslagen: Ja
  • ICT-impact: Complex
    • ICT-technische oplossing is complex, mede door overgangsrecht van 1 jaar
    • Complexiteit in combinatie met ‘uniform verrekenen’
    • IB-signalen (van Bureau Informatiediensten Nederland (BIDN) (voorheen Stichting Inlichtingenbureau) vergen andere grenswaarden
  • Bestandsonderzoek en selectie lopende gevallen nodig: Nee i.v.m. overgangsrecht
  • Nieuwe beschikking nodig: Nee

Waarom is deze wijziging onderdeel van de Participatiewet in balans?

Een bijverdienregeling is gericht op het bevorderen van uitstroom uit de uitkering door arbeidsinschakeling of op het behouden van werk.

Wat betekent dit voor gemeenten?

Deze wijziging heeft weinig impact op gemeenten. Gemeenten geven aan dat deze wijziging voor de uitvoering een vereenvoudiging is. Door minder verschillende vrijlatingen te hanteren, wordt dit instrument eenvoudiger en duidelijker, zowel voor medewerkers als voor bijstandsgerechtigden.                                          

Deze wijziging vraagt:

  • Lokaal beleid: voor de inzet van de regeling. Gemeenten kunnen zelf beoordelen wanneer deze regeling ingezet wordt, op basis van het criterium of de deeltijdarbeid van de bijstandsgerechtigde bijdraagt aan de arbeidsinschakeling. Gemeenten zullen zelf nader invulling hieraan moeten geven, bijvoorbeeld door afspraken hierover vast te leggen in lokaal beleid of werkafspraken.                                        
  • Eenmalig inregelen in werkprocessen, systemen en werkafspraken: De nieuwe werkwijze moet eenmalig worden ingeregeld in de werkprocessen, systemen en werkafspraken. Ook moeten medewerkers geïnstrueerd worden over deze nieuwe regeling.