Het Regionaal Bureau voor Toerisme (RBT) Heuvelrug en Vallei werkt samen met ruim 500 ondernemers en toeristische aanbieders, negen gemeenten en de provincie Utrecht iedere dag aan toegankelijk toerisme. Of, zoals Nasera Elfring, marketeer en coördinator pers van het RBT, het noemt: gastvrijheidseconomie.

‘Binnen de gemeente Utrechtse Heuvelrug, een van de koplopergemeenten van Iedereen doet mee!,  is toegankelijkheid een belangrijk thema,’ legt Nasera uit. Op initiatief van gemeente Utrechtse Heuvelrug, Koninklijke Horeca Nederland en RBT Heuvelrug & Vallei is een onderzoek gestart naar de toegankelijkheid op de Heuvelrug. Uit dit onderzoek bleek dat er onvoldoende aandacht en bewustzijn voor het onderwerp was. In 2018 is daarom de pilot Toegankelijk Heuvelrug gestart. ‘Na een uitgebreide inventarisatie van het recreatieaanbod hebben we een plan ontwikkeld hoe de toegankelijkheid verhoogd kan worden. Wij zijn van mening dat alle bewoners en bezoekers mee moeten kunnen doen op de Utrechtse Heuvelrug.’

Man in rolstoel fotografeert paleis

Hoe zijn jullie met ‘toegankelijkheid’ in aanraking gekomen?
‘Op toegankelijkheuvelrug.nl geven we informatie over toegankelijkheid voor bezoekers en bewoners. Zo staat er informatie over toegankelijke routes, activiteiten en locaties. Voor ondernemers hebben we een online zelftest ontwikkeld. Het werkt eigenlijk heel simpel: ondernemers beantwoorden online een aantal vragen over de toegankelijkheid van hun onderneming. Na de test ontvangen ze hun score en praktische tips om zelf aan de slag te gaan met toegankelijkheid. De mate van toegankelijkheid wordt doorgevoerd op toegankelijkheuvelrug.nl zodat bezoekers met een beperking daar meer informatie kunnen vinden. Voorbeelden van vragen zijn; zijn er hellingen? Hoe breed zijn de deuren? Zijn er gehandicaptenparkeerplaatsen aanwezig?’

Zelfscan

‘In 2018 is tijdens de Week van de Toegankelijkheid de zelfscan telefonisch afgenomen onder restauranthouders. Bijna iedereen die we belden, wilde actief meedoen. Wat ons opviel, is dat veel ondernemers denken dat ze toegankelijk zijn, maar dat klopt dan toch niet helemaal. Er is bijvoorbeeld in de onderneming een aangepast toilet aanwezig, maar dat is niet goed bereikbaar. Met een aantal kleine aanpassingen kun je al een hoop doen. Het is belangrijk dat ondernemers weten dat toegankelijkheid geen zaak is van een grote verbouwing, je kunt juist met een aantal kleine investeringen extra omzet genereren.’

Experience box voor ondernemers

‘Het RBT Heuvelrug en Vallei heeft ook de Experience Box opgezet. In deze box zitten een aantal instrumenten waarmee ondernemers zelf kunnen ervaren hoe het is om een beperking te hebben. Wanneer ondernemers de box aanvragen, krijgen ze een rolstoel, gehoorkappen en een bril op die het zicht wegneemt. Aan de hand van opdrachten doorlopen ze hun eigen onderneming. Dit is een hele directe manier om erachter te komen welke obstakels weggenomen moeten worden. Denk bijvoorbeeld aan obstakels die looppaden blokkeren, of een slecht bereikbare toilet.’

Test door ervaringsdeskundigen

‘Via de gemeente Utrechtse Heuvelrug kunnen ondernemers hun onderneming laten testen op gastvrijheid en toegankelijkheid door een ervaringsdeskundige. Dit zijn mensen met verschillende beperkingen. De ervaringsdeskundigen doen dit vrijwillig, vaak in ruil voor een lunch of diner.’

Toegankelijke wandelroutes

‘Dit jaar hebben we in de Week van de Toegankelijkheid een wandeling ‘zonder drempels’ georganiseerd. Mensen met diverse beperkingen zijn op pad gegaan met de boswachter. Er is bewust gekozen voor een route met verharde paden, omdat er mensen aanwezig waren die gebruik maakten van een rolstoel. Slechtziende bezoekers kregen de mogelijkheid om aan de bomen te voelen en ruiken waardoor ze een stukje beleving terugkrijgen. Aan het einde van de wandeling werd gestopt bij een theehuis, zodat mensen even konden uitrusten en napraten. We vinden het belangrijk om ondernemers bij onze toegankelijke activiteiten te betrekken. In totaal bieden we tien routes die toegankelijk zijn voor rolstoelgebruikers. Deze routes zijn opgezet in samenwerking met landeigenaren, Staatsbosbeheer en Natuurmonumenten.’

‘In de omgeving van de Utrechtse Heuvelrug zijn veel oude kastelen. Het bezoeken hiervan is vaak een geliefd uitje onder families. Helaas kunnen bezoekers die slecht ter been zijn niet altijd mee, omdat de monumentale kastelen niet overal even toegankelijk zijn. We willen daarom aan de hand van een VR-bril zorgen dat de mensen die niet mee naar binnen kunnen, toch meekrijgen wat de rest van de familie ziet in het kasteel. Het is goed dat er wordt gedacht in mogelijkheden hoe het wél kan.’

‘Het heeft even tijd nodig om het onderwerp ‘toegankelijkheid’ bij iedereen binnen de organisatie of onderneming op het netvlies te krijgen. Bij RBT Heuvelrug en Vallei is dit inmiddels het geval: in onze folders en het Heuvelrug Magazine staan standaard tips voor leuke uitjes en wandelroutes zonder drempels. Ook organiseren wij onze evenementen altijd op toegankelijke locaties in de regio.’

Meer informatie voor ondernemers die willen werken aan toegankelijkheid: mkbtoegankelijk.nl