Het toekomstscenario Jeugdbescherming dat in opdracht van de ministeries van J&V, VWS en VNG is ontwikkeld, biedt perspectief hoe de jeugdbeschermingsketen er slimmer en effectiever uit kan zien, waarbij het belang van kind en gezin centraal staat. Het toekomstscenario schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over zo’n 5 tot 10 jaar uit zou kunnen zien.

Een kwartiermaker heeft het toekomstscenario in samenwerking met de betrokken partijen  opgesteld, in opdracht van de ministeries van VWS en J&V en de VNG.

Vereenvoudiging en verandering noodzakelijk

De huidige jeugdbeschermingsketen is complex georganiseerd met vele betrokken organisaties zoals lokale wijkteams, Veilig Thuis, Gecertificeerde Instellingen en de Raad voor de Kinderbescherming. De vele schakels sluiten niet altijd op elkaar aan, met als gevolg dat de juiste hulp en bescherming tekort kan schieten. Daar moet verandering in komen.  

Brede gezinsgerichte aanpak

Centraal in het scenario staat de hulp en bescherming van het kind en gezin in onveilige en bedreigende situaties. Daarbij is er niet alleen oog voor het kind, maar ook voor de volwassenen. Het doel is om tijdige en passende hulp en bescherming te bieden aan kinderen en gezinnen. Het is voor het kind, de ouders en de professionals belangrijk om de jeugdbescherming slimmer en effectiever te organiseren, als onderdeel van een brede, gezinsgerichte aanpak. 

Hoe ziet het scenario eruit?

De basisprincipes van het scenario zijn gezinsgericht, rechtsbeschermend en transparant, eenvoudig en lerend. Het toekomstscenario schetst op hoofdlijnen hoe de kind- en gezinsbescherming er over zo’n 5 tot 10 jaar uit zou kunnen zien. In het kort:

  • Er is één vast gezicht binnen het lokaal team dat indien nodig samen optrekt met een professional uit het op te richten Regionaal Veiligheidsteam. Het gezin krijgt dus een vaste professional of een vast duo dat gedurende de periode van hulpverlening bij hen betrokken blijft. Kinderen en gezinnen hoeven dus niet opnieuw hun verhaal te doen.
  • In het Regionaal Veiligheidsteams zijn functies van de Gecertificeerde Instellingen, Veilig Thuis en de Raad voor de Kinderbescherming samengebracht. Er wordt gewerkt in een model waarbinnen professionals werken in teamverband, nabij het gezin. 
  • Dicht bij deze professionals en gezinnen staat een netwerk van specialisten met kennis van kinderen, volwassenen en specifieke uitingsvormen van geweld. Professionals worden gefaciliteerd om samen te werken en een lerende omgeving te vormen. Er wordt in gezinsgericht en in gezamenlijkheid gewerkt aan het effectief en duurzaam borgen van duurzame veiligheid.

Het scenario komt hiermee tegemoet aan wat de meest kwetsbare gezinnen en huishoudens nodig hebben. Het heeft een brede blik van 0 tot 100 jaar en gaat uit van een model waarbinnen professionals werken in teamverband, nabij het gezin.

Planning en routekaart

Het scenario geeft een visie hoe de jeugdbeschermingsketen eruit kan zien. De weg naar realisatie kent verschillende fases om, gezamenlijk met alle partners, naartoe te werken. Het scenario bevat ook een routekaart waarop te zien is welke fasen doorlopen worden. Dit proces kan 5 tot 10 jaar duren.

Consultatie  (eind april – juni 2021)

In april is het rijk met een consultatieronde gestart, waaronder ook een internetconsultatie. De einddatum van deze internetconsultatie is 6 juni 2021. Het doel van de consultatie is om inzicht te krijgen in hoe het toekomstscenario wordt ontvangen, welke uitwerkingspunten er vanuit de partners worden gegeven en het uitvragen van suggesties over de implementatie. Als mede-opdrachtgever van het scenario bundelen we als VNG graag alle reacties op het scenario. Na de consultatie worden de reacties verwerkt en waar nodig wordt het scenario bijgesteld. Dat gebeurt in het najaar van 2021.

Stuur uw reactie voor 17 mei naar Tijne Berg: tijne.berg@vng.nl.

VNG-informatiebijeenkomsten (april)

Een belangrijke bron van informatie voor de VNG-reactie op de consultatie is de input die we van gemeenten hebben ontvangen tijdens de informatiebijeenkomsten die we in april hebben georganiseerd. Tijdens deze informatiebijeenkomsten hebben we het toekomstscenario toegelicht en dilemma's en uitwerkingsvragen besproken met gemeenten. Dit deden we onder andere vanuit de ervaringen die uit de jeugdbeschermingspilots van Amsterdam en Utrecht voortkomen.