Delegaties van het ministerie van VWS, de VNG en de branches waren op 18 december bijeen in een bestuurlijk overleg Wmo. Hieronder een verslag van dit overleg.
Vooruitblik debat aanpak dakloosheid
Staatssecretaris Maeijer verwacht op 19 december een stevig debat in de Tweede Kamer over dakloosheid. Zij ziet dat dakloosheid toeneemt, ook onder jongeren en werkenden. Ze verwacht vragen over hoe het tij gekeerd kan worden en wat we gaan doen om de ambities te halen. Ze is blij dat de minister van VRO ook aanwezig is, omdat de omslag van opvang naar wonen cruciaal is in de aanpak.
Alle partijen aan tafel maken zich zorgen over de toename van dakloosheid, met name onder de groep arbeidsmigranten. De VNG-delegatie brengt in dat gemeenten de pilots voor arbeidsmigranten verder willen opschalen. De staatssecretaris pakt liever het onderliggende probleem aan. Het belang van maatregelen om dakloosheid onder arbeidsmigranten te voorkomen wordt door alle partijen onderstreept.
Mensen met een Wlz-indicatie in de opvang
Partijen spreken steun uit voor een actieplan dat nu wordt gemaakt om dakloosheid terug te dringen onder mensen met een Wlz-indicatie. Het is onwenselijk dat deze mensen niet de hulp krijgen die ze nodig hebben en vervolgens in de opvang terecht komen. Dat actieplan moet ook ingaan op het voorkomen dat mensen dakloos raken als gevolg van zorgbeëindiging door een aanbieder of de inwoner zelf. Een domeinoverstijgende aanpak is nodig, met een regierol voor de zorgkantoren.
Wetsvoorstel woonplaatsbeginsel beschermd wonen
De staatssecretaris laat weten binnenkort de minister van BZK te spreken over het verzoek van de Kamercommissie van VWS om een nadere reactie op het wetsvoorstel woonplaatsbeginsel te geven. Het streven is dat deze reactie begin 2025 naar de Tweede Kamer wordt gestuurd.
Wetvoorstel inkomensafhankelijke eigen bijdrage Wmo
De staatssecretaris deelde mee dat de invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage in de Wmo wordt opgeschoven naar 1 januari 2027. Dit is een gevolg van de uitgestelde parlementaire behandeling van het wetsvoorstel om het advies van de Raad van State te verwerken.
De bestuurlijke delegatie van de VNG heeft nogmaals te kennen gegeven dat gemeenten uitkijken naar de snelle invoering van de inkomensafhankelijke bijdrage. Dit is namelijk een van de belangrijkste maatregelen om de gemeentelijke Wmo-dienstverlening beschikbaar te houden voor inwoners die hulp en ondersteuning het hardst nodig hebben en niet vanuit eigen kracht kunnen organiseren.
Dit betekent dat de aan het wetsvoorstel gekoppelde uitname uit het gemeentefonds van 225 miljoen niet doorgaat. De definitieve besluitvorming daarover zal plaatsvinden bij de Voorjaarsnota. Zie ook de brief die naar de Kamer is verzonden.
De uitname was voorgenomen als gevolg van de verwachting dat er minder gebruik zal worden gemaakt van Wmo-zorg en -ondersteuning, door de afschaffing van het abonnementstarief. Daarnaast is ook aangegeven dat gemeenten verwachten dat het financiële effect kleiner en geleidelijker zal zijn dan € 225 miljoen en dat deze uitname ook in daaropvolgende jaren dus te hoog is. De delegatie bepleitte daarom het monitoren van de effecten van invoering van de inkomensafhankelijke eigen bijdrage en om de uitname eventueel te corrigeren.
Tekort aan opvangplekken in de vrouwenopvang
Valente luidt de noodklok: de vrouwenopvang kampt al jarenlang met een structureel tekort aan opvangplekken. Het probleem wordt door alle aanwezige partijen herkend. VWS geeft aan dat het oplossen van capaciteitsvraagstukken binnen de vrouwenopvang een wettelijke taak is van gemeenten. De gemeenten signaleren al langere tijd dat de huidige financieringsstructuur voor de vrouwenopvang ontoereikend is. Dit knelpunt speelt niet alleen in de vrouwenopvang maar ook bij andere maatschappelijke thema’s. In het kader van het houdbaarheidsonderzoek wordt de discussie daarover breed gevoerd. Het ontbreekt aan duidelijke keuzes en compensatie vanuit het rijk, waardoor de druk op gemeenten steeds verder oploopt.
Hoewel er begrip is voor elke partij aan tafel zijn er nog geen concrete afspraken gemaakt voor het vervolgen van dit vraagstuk. De VNG zal zich gaan inzetten om samen met het rijk te werken aan een duurzame basis voor de hele aanpak GIA waarin we werken vanuit een gezamenlijke visie met als doel concrete afspraken te kunnen maken over de randvoorwaarden om de basis op orde te krijgen.
Meerjarenagenda Wmo
Alle partijen hebben ingestemd met het plan van aanpak voor de meerjarenagenda Wmo. Het proces kan nu starten. Daarbij houden we de relatie met het houdbaarheidsonderzoek in het oog.