Laatst bijgewerkt: 9 januari 2026

SPRONG staat voor Samen bouwen met Partners in Regio’s aan Omgevingsplannen in Nederlandse Gemeenten (voorheen Noord-Brabantse gemeenten). Het is een landelijk leer-werktraject waarbij gemeenten en de provincie Noord-Brabant de handen ineenslaan om omgevingsplannen regionaal gezamenlijk te ontwikkelen. In Noord-Brabant is het eerste traject uitgerold, in samenwerking met de provincie, VNG, omgevingsdiensten, GGD’s en veiligheidsregio’s, FLO Legal en Hiemstra & de Vries. Op dit moment is de VNG is gesprek met verschillende regio’s in het land om het Noord-Brabantse concept door te vertalen naar hun eigen regio. Lees hier meer over de ervaringen in Noord-Brabant.

De meeste Nederlandse gemeenten worstelen met tekort aan capaciteit en kennis voor het maken van het definitieve omgevingsplan. De urgentie op de maatschappelijke opgaven maakt het nodig om het instrumentarium zoals het omgevingsplan zo snel mogelijk op orde te krijgen. SPRONG stelt voor om van het probleem een oplossing te maken: benut (een deel van) onze schaarse capaciteit om gezamenlijk op te pakken wat we gemeenschappelijk te doen hebben.  

Voor wie is SPRONG bedoeld?

SPRONG is in het leven geroepen voor iedere gemeente in Nederland die op een gedegen manier aan de slag wil met het omgevingsplan. De doelgroep van SPRONG ziet in dat het omgevingsplan niet iets is dat je alleen kunt doen, maar altijd in samenwerking is met andere gemeenten en de ketenpartners. Samen ga je aan de slag, onder het mom van learning by doing.  

Wat levert SPRONG op?

De voordelen van SPRONG vinden plaats op verschillende lagen. Onder andere levert het traject: 

  • Kennis van structuur, inhoud en annotatie van regels

  • Vaardigheden om binnen de eigen organisatie de regelsets te voorzien van de benodigde normstellingen en afwegingcriteria

  • Een blijvend regionaal netwerk van planprofessionals en managers

  • Basis regelsets voor bouw en verordeningen, en een met ketenpartners afgestemde regelset voor milieu. 

En ook:

  • Taakvolwassenheid: deelnemers worden vakbekwaam ook richting externe adviseurs

  • Kennisborging in de organisatie

  • Efficiëntie en minder dubbel werk

  • Meer rust, werkplezier en eigenaarschap

Hoe ziet het traject eruit? 

Deelnemers werken gestructureerd in regionale werkgroepen samen aan een set regels. De werk-/studielast is ongeveer 8 uur per week per deelnemer, over een totaal periode van maximaal twee jaar. Per gemeente is er minimaal één professional, bij voorkeur 2, die een dagdeel per twee weken op een vaste locatie in de regio meedoet aan de werksessies. Daarnaast geeft elke gemeente één manager een dagdeel per twee maanden de tijd en ruimte voor reflectie en aansturing. De deelnemers worden begeleid en worden ondersteund in kwaliteitsborging. De planning van het traject wordt in overleg met alle partijen besloten. 
 

SPRONG is voor onze interne organisatie de stok achter de deur om elke week bij elkaar te zitten (Yonna Theunis, gemeente Bergen op Zoom)


Download hier het hele projectplan (.pdf, 1,2 mb)

De transitie naar een gebiedsdekkend omgevingsplan is niet alleen een inhoudelijke klus maar vereist ook veel tactische en strategische keuzes. De planprofessionals hebben hierin houvast, steun en richting nodig om taakvolwassen te opereren. Betrokkenheid van hun management is cruciaal. Om die reden is er naast het leer-werktraject van SPRONG, ook een parallel traject met de betrokken managers om inzicht te krijgen in de hulpvraag en de behoefte van de planprofessional. Zo kunnen zij hen op de juiste manier ondersteunen in hun werk. Daarnaast worden zij in dit paralleltraject van ondersteund in het verandermanagement wat de Omgevingswet met zich mee brengt, en creëren ze onderling ook een stevig netwerk waarin ze kunnen uitwisselen, elkaar kunnen versterken en kunnen inspireren. 

Lees hier de ervaringen van Roel van de Munckhof, manager bij de gemeente Deurne.

Vragen en inlichtingen

In het projectplan vindt u een uitvoerige beschrijving aan van SPRONG. Heeft u andere vragen? Neem dan contact op met projectleider Klaas van Haaften op klaas.vanhaaften@vng.nl, 06 - 4615 8372