VNG Magazine nummer 2, 8 februari 2019

Auteur: Leo Mudde

Drie vragen aan... Koos Janssen, burgemeester van Zeist


Iedere week, op vrijdagochtend van 9 tot 10 uur, zit Lilly Platt op een betonnen randje voor het gemeentehuis van Zeist, met haar protestbord. Al vijf maanden lang. De tienjarige scholiere staakt voor het klimaat en is inmiddels nationaal en internationaal bekend geworden. Burgemeester Koos Janssen vindt het prima en draagt de actie een warm hart toe. Maar hoe zit dat nou met de leerplicht?

1. Elke week zit er een meisje op de stoep van uw gemeentehuis, tijdens schooltijd, een uur lang. Zegt u nooit tegen uw leerplichtambtenaar: ga eens met de ouders praten?

‘De leerplichtambtenaar is zelfstandig in de handhaving van de leerplicht. Ik heb begrepen dat over de actie goede afspraken zijn gemaakt tussen de ouders, de leerling en de school. Voor de leerplichtambtenaar is het de kunst om maatwerk te leveren en niet in de bureaucratie te schieten, maar er verantwoord mee om te gaan. Deze actie zit niemand in de weg. Ik hoor ook de discussie over de leerplicht, de minister van Onderwijs doet hier ook aan mee. Ik niet, voor mij is het simpel: Lilly zet zich op een bijzondere manier in voor een bijzondere zaak. En omdat het een jong kind is, heeft ze mijn hart gestolen – en dat van velen in Zeist.’

2. U bent een uitgesproken fan van Lilly en haar actie. Maar wat doet u concreet met haar oproep aan de politiek om een beter klimaatbeleid te voeren?

‘Het is háár actie, ik heb geen aandrang die over te nemen. Maar ze is natuurlijk wel onderwerp van gesprek, op veel plekken in de gemeente en in het gemeentehuis. We hebben het er allemaal over. Als ik met kinderen praat, vraag ik ze ook: wat doet jouw school eigenlijk? En zij beginnen er dan op hun beurt in hun klas over. Twee weken geleden zat Lilly hier voor de twintigste keer, daar kwamen veel media op af. En nu belt VNG Magazine ook. Die belangstelling wakkert het gesprek aan. In de raad voelen alle partijen zich betrokken. Als burgemeester geef ik daar graag ruimte aan. Mensen merken dat ik ermee bezig ben, dat ik met haar een praatje maak. Zo kunnen we helpen het balletje verder te laten rollen.’

3. Een gemeente kan zelf weinig doen om de opwarming van de aarde tegen te gaan. Is een gemeentehuis wel de geëigende plek voor een actie?

‘Wij noemen het gemeentehuis hier ook wel het gemeenschapshuis, waar we bezig zijn met democratische ontwikkelingen. Het is een bewuste keuze van Lilly om hier te gaan zitten, en terecht: dit is het huis van de democratie. Democratie is meer dan de gemeenteraad. Ik vind het geweldig dat jonge mensen zich voor belangrijke thema’s willen inzetten. Dat ondersteun ik van harte. Lilly zit daar niet alleen, er komen andere kinderen op af, inwoners van deze gemeente steunen haar, uit andere delen van het land komen mensen naar Zeist. Waar mensen samenkomen, moet de burgemeester zijn.
‘Als ik op scholen kom, valt me op dat de jeugd enorm betrokken is bij maatschappelijke onderwerpen als duurzaamheid en pluriformiteit. Kinderen moeten hiervoor de ruimte krijgen. Dat vind ik niet alleen, topbedrijven laten kinderen tegenwoordig ook meepraten, veel gemeenten hebben kinderburgemeesters, Zeist ook. We moeten de jeugd serieus nemen en hun stem laten doorklinken. Als ik dat als burgemeester kan bevorderen, doe ik dat graag.’