De geüniformeerde arbeidsverplichtingen en de daaraan verbonden maatregelen komen te vervallen. De verplichtingen en maatregelen worden afgestemd op de persoon en de omstandigheden van de bijstandsgerechtigde. De Wet Handhaving Sociale Zekerheid en het Maatregelenbesluit Sociale Zekerheidswetten gaan ook voor de Participatiewet gelden. Daarmee wordt het mogelijk om meer gedifferentieerd maatregelen op te leggen en in plaats van direct een verlaging van de uitkering eventueel eerst een waarschuwing te geven.
Hoofdlijnen
- Treedt in werking per: 1-1-2027 (fase 3)
- Was: Maatregelen behorend bij de geüniformeerde verplichtingen
- Wordt: Differentiatie in verlagingen en de mogelijkheid eerst te waarschuwen
- Wetsartikel: Artikel 8 en 18, Participatiewet
- Verplichte wijziging: Ja
- Beleids- en uitvoeringsimpact: complex
- Handreikingen en werkinstructies, en deze laten aansluiten op de Wet Handhaving Sociale Zekerheid en het Maatregelbesluit
- Aanpassing communicatie-uitingen, waaronder beschikkingen en brieven.
- Lokale verordening: Ja, modelverordening VNG verwerken in lokale verordening
- Lokaal beleid: Nee
- Fiscale impact: Situationeel
- Impact op toeslagen: Nee
- ICT-impact: Beperkt
- Bestandsonderzoek en selectie lopende gevallen nodig: Nee, geldt voor nieuwe gevallen.
- Nieuwe beschikking nodig: Ja, op basis van nieuwe beoordeling.
Waarom is deze wijziging onderdeel van de Participatiewet in Balans?
Door de differentiatie van verlagingen binnen het Maatregelenbesluit kunnen gemeenten beter inspelen op de individuele omstandigheden, mogelijkheden en middelen van de belanghebbende. Dit sluit aan bij het doel van de Participatiewet in Balans om strikte regels te versoepelen en een meer menselijke aanpak te bevorderen. Daarnaast zorgt de mogelijkheid voor de belanghebbende om maatregelen te laten heroverwegen voor een rechtvaardigere en meer flexibele uitvoering van de wet. Geüniformeerde verplichtingen en maatregelen komen te vervallen, wat bijdraagt aan een meer op maat gesneden benadering.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Deze wijziging betekent:
- De geüniformeerde verplichtingen en maatregelen komen te vervallen.
- In het Maatregelenbesluit worden regels gesteld met betrekking tot de hoogte en duur van een verlaging.
- Gemeenten kunnen aanvullend bij verordening aan gedragingen verlagingen koppelen (denk aan situaties waarbij sprake is van tekortschietend besef van verantwoordelijkheid). De gemeenteraad stelt op dat vlak bij verordening regels met betrekking tot het verlagen van de bijstand.
- Belanghebbenden krijgen de mogelijkheid om hun maatregel te laten heroverwegen.
- Het college stemt de bijstand en de daaraan verbonden verplichtingen af op de omstandigheden, ernst van de gedraging en verwijtbaarheid van de belanghebbende.