Bij risicobeheer denken gemeenten al snel aan verzekeringen. En daarmee aan de wereld van polissen, premies en voorwaarden. Dat is begrijpelijk – maar het is niet het hele verhaal.
Risicobeheer draait om 3 vragen:
- Waar zitten de grootste risico’s in onze vastgoedportefeuille?
- Wat doen we eraan?
- Welke keuzes zijn financieel verantwoord?
Verzekeren is daarbij één instrument, naast preventie, reserveringen en het bewust accepteren van restrisico’s.
Gemeenten kunnen die keuzes combineren: een hoger of lager eigen risico, bepaalde risico’s wel of niet verzekeren, of gerichter sturen op maatregelen. Want oververzekeren is óók een risico: elke euro die onnodig naar premie gaat, kan niet worden ingezet voor onderhoud, veiligheid en preventie of voorzieningen voor inwoners.
5 knelpunten die bijna elke gemeente herkent
Gemeenten ervaren in de praktijk vaak dezelfde knelpunten rondom gemeentelijk vastgoed en verzekeren:
- Beperkte transparantie over risico’s, voorwaarden, premies en bijkomende kosten.
- Versnipperde informatie: vastgoeddata, schadedata en verzekeringsinformatie staan niet op 1 plek.
- Weinig zicht op waar de grootste risico’s zitten, waardoor prioriteren lastig is.
- Veel tijd en kosten rond aanbestedingen, mutaties en afstemming.
- Een begrijpelijke reflex om 'voor de zekerheid' ruim te verzekeren, wat vaak duurder is dan nodig.
1 risicoaanpak: 3 pijlers
Het Risicobeheerfonds helpt gemeenten om risicobeheer collectief en transparant te organiseren. De aanpak leunt op 3 pijlers:
- Collectief: risico’s delen én kennis bundelen
- Transparantie en inzicht in risico’s
- Grip op risico’s en premie: het risicomanagement-vliegwiel
1. Collectief: risico’s delen én kennis bundelen
Veel vastgoedrisico’s zijn goed te beheersen, maar de impact van een incident kan groot zijn. Door risico’s collectief te beheren kun je ze beter spreiden en voorkom je dat elke gemeente telkens opnieuw het wiel uitvindt.
Minstens zo belangrijk: gemeenten bundelen hun kennis, schade-ervaring en inzichten. Zo ontstaat een sterker collectief dat leert, verbetert en professionaliseert.
Christiaan Ravensbergen, directeur van VNG Risicobeheer, gaat in onderstaande artikel in op het omgaan met vastgoedrisico’s en de centrale rol die de concerncontroller hierin kan spelen.
2. Transparantie en inzicht in risico’s
Een nieuwe kijk op risicobeheer begint met inzicht. Het Risicobeheerfonds werkt met risicolabels (A–E) voor gebouwen en een digitaal portaal waarin vastgoeddata, schadedata en deze risicobeoordeling samenkomen.
3. Grip op risico’s en premie: het risicomanagement-vliegwiel
Gemeentelijk vastgoed heeft een gunstiger risicoprofiel en gemeenten hebben doorgaans voldoende draagkracht om een deel van het risico zelf te dragen. Een passend hoger eigen risico ligt dan voor de hand: u verzekert vooral de grote risico’s en houdt kleinere schades binnen de eigen begroting. Dit leidt tot lagere premies en dat schept weer ruimte voor preventie, waarmee u het risico verder verlaagt, en dus uw premie. Zo ontstaat het versterkende effect van het risicomanagement-vliegwiel.
Webinar: Sturen met risicolabels, van inzicht naar beheersing
Op 24 maart organiseerden we een webinar waarin we in gesprek gingen met Christiaan Ravensbergen, directeur VNG Risicobeheer, en gemeentelijke controllers. In een interactieve setting kwamen onder meer de rol van verzekeren binnen risicobeheer, keuzes rond eigen risico en preventie aan bod, en hoe gemeenten beter inzicht kunnen krijgen in hun vastgoedrisico’s.
Een voorbeeld uit de praktijk
Verschillende gemeenten zetten al stappen in deze richting en passen hun eigen risico aan. Zo verhoogde de gemeente Den Haag het eigen risico van haar brandverzekering, omdat de verzekering in de praktijk nauwelijks werd aangesproken terwijl de premielast hoog was. Een bewuste afweging tussen wat je zelf kunt dragen en wat je verzekert.
Samen verder
Risicobeheer voor gemeentelijk vastgoed is geen kwestie van alleen verzekeren. Het gaat om inzicht, keuzes en sturing. Het Risicobeheerfonds helpt gemeenten dat collectief, transparant en professioneel te organiseren.