De regie op inburgering gaat naar gemeenten. Dat staat in de Contourenbrief van minister Koolmees (SZW) aan de Tweede Kamer. Het sociale leenstelsel wordt afgeschaft en gemeenten krijgen de mogelijkheid om trajecten in te kopen.

Al eerder pleitten gemeenten samen met vluchtelingenorganisaties en taalaanbieders voor meer regie op de inburgering. De minister lichtte zijn plannen vanochtend toe bij een werkbezoek aan re-integratiebedrijf DZB Leiden.

Huidig systeem voldoet niet

Het huidige inburgeringssysteem is onvoldoende effectief. Inburgering staat op zichzelf en er zijn onvoldoende prikkels voor maatwerk en kwaliteit. Dit blijkt uit de evaluatie van de Wet inburgering.

Blij met inhoudelijke lijn

De VNG is blij met de inhoudelijke lijn van het voorstel. Gemeenten kunnen als lokale overheid niet-vrijblijvende afspraken maken met taalaanbieders en de inburgeraar over het te volgen traject. De VNG heeft daarom samen met samenwerkingspartners eerder gepleit voor meer regie op de inburgering.

De belangrijkste punten uit de brief van de minister zijn: 

  • De regie op inburgering gaat terug naar gemeenten.
  • Het leenstelstel wordt afgeschaft; gemeenten kopen in.
  • Nieuwkomers krijgen bij de gemeente een brede intake en een Persoonsplan Inburgering en Participatie (PIP).
  • Gemeenten ontzorgen nieuwkomers in de eerste periode, ze betalen de huur en kosten voor verzekeringen via de bijstand.
  • Er gelden hogere eisen voor inburgering waaronder een hogere taaleis. Gemeenten kunnen ook eerder boetes uitdelen als nieuwkomers zich niet voldoende inzetten.
  • Ontheffing van inburgering is niet langer mogelijk.
  • Het examenstelsel wordt eenvoudiger.

Blijf alert op de uitvoerbaarheid

De randvoorwaarden voor gemeenten om hun nieuwe taak uit te voeren, moeten op orde zijn. Voorkomen moet worden dat het nieuwe systeem onuitvoerbaar wordt wegens gebrek aan financiën of perverse prikkels in het systeem. We zijn dan ook kritisch over de plannen van de minister om de wijzigingen binnen de huidige financiële kaders door te voeren. De VNG ziet risico’s in bekostiging van de gemeenten in de vorm van prestatiebeloning. Landelijke afspraken bieden genoeg houvast om de kwaliteit, intensiteit en flexibiliteit van de integrale aanpak te borgen.

Implementatie begint nu

Gemeenten hebben met tijdelijk budget uit het Bestuursakkoord verhoogde instroom al veel ervaring opgedaan met het aanbieden van integrale en parallelle aanpakken. Dit geld is vanaf 2018 niet meer beschikbaar. We vinden het van belang dat gemeenten vooruitlopend op de wijzigingen ook in 2018 en 2019 worden ondersteund. Zo voorkomen we dat de huidige groep tussen wal en schip valt, bovendien kan op die manier tegelijk worden onderzocht wat werkt en wat niet.

Meer informatie

Hieronder vindt u een overzicht van berichten en brieven die de VNG heeft gepubliceerd.