Eijsden-Margraten is nog hartstikke jong. De fusiegemeente is pas 53 dagen oud bij het bezoek van Ralph Pans op 22 februari 2011. Ontstaan 'met de rug naar de stad' ligt Eijsden-Margraten pal onder Maastricht, de 25.000 inwoners verdeeld over meer dan 30 kernen, waarvan 15 met een kerk. En: een bloeiend verenigingsleven. Zeventien carnavalsverenigingen staan binnenkort op de stoep van het stadhuis om de sleutels te wisselen.

Waar Maastricht zich afvraagt of de VNG niet de vereniging is van de kleine gemeenten verzucht het college van Eijsden-Margraten dat de VNG zich teveel richt op de grote gemeenten.

Wensen
Niet dat het college erg veel doet met de VNG. De VNG is vooral: het VNG-congres. Vanouds gaat er een bus bestuurders vanuit Eijsden en Margraten naartoe, vooral om te netwerken. Verder is de VNG voor het gemeentebestuur een beetje ver van het bed. Dat geldt dan weer niet voor de 180 ambtenaren: die maken veel gebruik van de diensten van de VNG.

Er zijn wel wensen:

  • Burgemeester Jean Bronckers stelt voor dat de ledenbrieven van de VNG op hoofdlijnen worden samengevat, en dan gebundeld naar het college worden verstuurd. Dat genereert ongetwijfeld een hogere aandachtswaarde bij de bestuurders. Pans vindt het een prima suggestie.
  • Wethouder Armand Opreij zou graag zien dat de VNG iets zou doen aan de samenwerking met Belgische en Duitse gemeenten. Eijsden-Margraten loopt hier in de grensregio tegen problemen aan.

Krimpen en samenwerken
Voor Eijsden-Margraten als Zuid-Limburgse gemeente is krimp ook een groot vraagstuk. Wethouder Jo Bisscheroux van onderwijs en sport maakt het van dichtbij mee. Er worden van hem besluiten verwacht over het voortbestaan van scholen en sportlocaties in met name de kleinere kernen. Dat is lastig.

De financiële situatie van de gemeente vraagt in elk geval om handelen. Eijsden-Margraten zit met de uitvoering van een in samenwerking met de gemeente Maastricht tot stand gebracht bestemmingsplan waarin in de bouw van 600 woningen is voorzien. Destijds een mooi plan. Maar inmiddels zijn er pas 200 woningen verkocht en staat de realisering van de geplande aantallen onder druk. De financiële situatie van de nieuwe gemeente is minder stabiel dan gewenst, aldus burgemeester Bronckers.

Gemeentesecretaris Bert van Dijk vraagt de VNG om te sturen op samenwerking. ' We laten geld liggen met onze wens naar autonomie', stelt hij. Pans wijst op het nieuwe initiatief van de VNG: Slim samenwerken.

In Eijsden-Margraten en omringende gemeenten is het volgens Bisscheroux vooral de raad die samenwerking in de weg staat. Het zou mooi zijn als de VNG bijvoorbeeld door gerichte voorlichting die belemmeringen zou kunnen wegnemen. Overigens is er wel sprake van intergemeentelijke samenwerking. Met Vaals, Gulpen-Wittem en Meerssen deelt Eijsden-Margraten bijvoorbeeld een gezamenlijke sociale dienst: Pentasz.

Het zijn ook met name de raden die een ander beeld hebben van de krimpproblematiek. Wethouder Jos Custers is daarom voorstander van een zittingstermijn van zes jaar. ' Voor een raad is vier jaar veel te kort', stelt hij. ‘Dan bouw je geen expertise op en is de bestuurlijke focus te zeer op de korte termijn gericht.’