De Nederlandse gemeenten hebben bij elkaar bijna 160 duizend medewerkers. Het college heeft voor verreweg de meeste van die medewerkers de dagelijkse verantwoordelijkheid. Maar voor medewerkers van de griffie is de raad zelf direct verantwoordelijk. Het werkgeverschap van de raad is vastgelegd in de Gemeentewet.

Cao Gemeenten

Gemeentemedewerkers vallen onder de Cao Gemeenten, afgesloten door de VNG en de overheidsvakbonden. De Cao Gemeenten geldt voor alle gemeenteambtenaren in Nederland, óók voor het personeel van de griffie.

Elke keer als er een cao-overleg begint en elke keer als er een akkoord is, mogen de leden van de VNG, de gemeenten dus, zich daarover uitspreken. In zo’n ledenraadpleging spreekt elke gemeente met één stem: college en raad moeten hun reactie dus samen voorbereiden.

Normalisering

Medewerkers van gemeenten zijn ambtenaren. Dat betekent nu nog dat bijna alles wat te maken heeft met het werkgeverschap van gemeenten, wordt geregeld in de Ambtenarenwet. Dit verandert op 1 januari 2020. De Ambtenarenwet regelt dan alleen nog de dingen waarin ambtenaren anders zijn dan andere werknemers, zoals integriteit en de ambtseed. Het werkgeverschap bij de gemeenten gaat onder dezelfde regels vallen als alle andere medewerkers in Nederland. Dit is de normalisering van de rechtspositie van ambtenaren.

Voor gemeenten betekent de normalisering dat veel afspraken opnieuw moeten worden vastgelegd. De VNG bereidt dit samen met gemeenten en de vakbonden voor om onnodige onrust te voorkomen. Het is voor medewerkers belangrijk dat hun arbeidsvoorwaarden wettelijk zijn geborgd. Wat wel verdwijnt is de mogelijkheid van bezwaar en beroep.

De raad als werkgever

Voor de meeste medewerkers bij de gemeente is het college de werkgever. De raad heeft daarbij een kaderstellende en controlerende rol. Maar de raad beschikt ook over een eigen – kleiner – ambtelijk apparaat: de griffie, bestaande uit de griffier en eventueel ondersteunend personeel. Bij alle gemeenten bij elkaar werken er zo’n duizend mensen op een griffie. In de Gemeentewet is vastgelegd dat de raad het werkgeverschap voor de griffie moet uitvoeren. Dat betekent bijvoorbeeld dat de raad zelf griffiepersoneel aanneemt (en ontslaat), functioneringsgesprekken voert met de griffier en afspraken maakt over de ondersteuning van de raad.

Voor veel gemeenteraden komt het werkgeverschap  ‘er ook nog eens bij’. Toch is het belangrijk dat de raad het werkgeverschap van de griffie serieus neemt. De wetgever heeft het werkgeverschap van de raad vastgelegd, juist om er voor te zorgen dat de raad voor zijn ondersteuning niet afhankelijk hoeft te zijn van het college en zijn taken zelfstandig kan uitvoeren. Het is daarom raadzaam om een werkgeverscommissie in te stellen.

Meer informatie