De kabinetsformatie is voor gemeenten erg belangrijk. Op dat moment kunnen we met het nieuwe kabinet afspraken maken voor de toekomst. Dat is hard nodig, want veel gemeenten kampen met ernstige financiële problemen. Ook moeten de interbestuurlijke verhoudingen veranderen. Met meer verantwoordelijkheden en beleidsvrijheid kunnen gemeenten beter hun ambities waar maken.

Op de Algemene Ledenvergadering (ALV) van 12 februari werd met 100% van de stemmen de resolutie 'VNG inzet kabinetsformatie' aangenomen. 

De inzet van de VNG voor de kabinetsformatie is langs 4 sporen geschetst:

  1. Structurele financiën herstellen
  2. Wet decentraal bestuur
  3. Aanbod aan het nieuwe kabinet
  4. Focus op uitvoering

Waarom deze 4 sporen?

Gemeenten zitten momenteel klem. De financiën zijn niet op orde en de interbestuurlijke verhoudingen werken beklemmend in plaats van ondersteunend. De tekorten, die voortkomen uit keuzes van eerdere kabinetten, tasten de autonomie en de slagkracht van gemeenten aan. Zo wordt het moeilijk om bij te dragen aan de oplossingen die Nederland nodig heeft om sterker uit de crisis te komen. De taken en middelen van gemeenten zijn niet in balans, onderzoek na onderzoek wijst uit dat er structurele oplossing nodig is. Het herstellen van de financiële positie van gemeenten op langlopende dossiers is een belangrijke voorwaarde om verder te kunnen op andere terreinen.

De interbestuurlijke verhoudingen tussen gemeenten en de rijksoverheid moeten in balans worden gebracht. Op korte termijn kan dat door duidelijke afspraken te maken. Voor de lange termijn heeft de VNG een compleet nieuw wetsvoorstel: de Wet op het decentraal bestuur, waarin onder meer de versterking van het evenwicht tussen bestuurslagen wordt geregeld. Als aan deze randvoorwaarden wordt voldaan, kunnen gemeenten een bijdrage leveren aan inhoudelijke dossiers zoals bij wonen, uitvoering van het Klimaatakkoord, regionale economie en digitalisering.

Gemeenten kunnen ook een goede impuls geven aan de kwaliteit van de uitvoering. Een belangrijk aspect hierbij is het waarborgen van de menselijke maat.