1 Strategische koers
Binnen de “Verenigingsstrategie: Stap naar voren” zet de VNG in op een aantal omkerings- en ontwikkelthema’s, waarop gemeenten de meeste meerwaarde kunnen toevoegen. De VNG wil hierop agendasettend zijn op basis van het uitgangspunt van de “omkering”. Dat vraagt om een proactieve houding van bestuurders, uitmuntende kennis van de lokale praktijk en dit kunnen vertalen naar opties richting nationaal en/of Europees beleid.
De commissie EKEM is de primair verantwoordelijke commissie op het omkeringsthema “klimaat en energie” en is samen met de commissie Ruimte, Wonen en Mobiliteit (RWM) verantwoordelijk voor het omkeringsthema “fysieke leefomgeving”.
2 Werkwijze commissie
Commitment van commissieleden is belangrijk. Wij vragen de leden om aanwezig te zijn bij de tweemaandelijkse commissievergaderingen en actief bij te dragen aan hun inhoudelijke portefeuilles door aanwezig te zijn bij (voor)overleggen. De werkzaamheden van deze commissie zijn voor een belangrijk deel gericht op het voeren van bestuurlijke overleggen met bewindslieden. Centraal daarin staan wet- en regelgeving en financiële en andere randvoorwaarden waaronder gemeenten hun taken kunnen uitvoeren. Op vaak complexe en vakinhoudelijke onderwerpen moeten op landelijk schaalniveau voor alle gemeenten afspraken worden gemaakt.
Daarnaast is een deel van het werk gericht op meedenken over de uitvoeringsondersteuning, die vaak in een interbestuurlijke context plaatsvindt. Dat vraagt van de gemeentelijke vertegenwoordigers in bestuurlijke delegaties om ruime ervaring en vakinhoudelijke kennis, een breed bestuurlijk netwerk en voldoende beschikbare tijd. Deze vereisten maken dat op voorhand met name gezocht wordt naar wethouders en burgemeesters wordt gezocht die portefeuillehouder zijn binnen het college. Ook wordt gezocht naar raadsleden die zowel expertise hebben op het onderwerp van deze commissie, als ook in staat zijn om mee te denken over verstrekkende en strategische afwegingen die te maken hebben met legitimiteit en rechtvaardigheid.
3 Samenstelling commissie
De commissie telt 20 leden. Een commissielid kan zich voor één of twee portefeuilles binnen de commissies kandidaat stellen. Daarnaast wordt er gewerkt met bestuurlijke trekkers per thema en kernteams. Vanuit de commissie Europa en Internationaal wordt één lid aangewezen als deelnemer aan de vergaderingen van commissie EKEM. Dit commissielid kan Europees beleid in de commissie zelfstandig of in samenwerking met een EKEM-lid inbrengen. Dit geldt bijvoorbeeld voor Europees milieubeleid of vraagstukken over uitvoering in de regio in relatie tot legitimiteit van samenwerking en het betrekken van inwoners. Dit lid kan volwaardig deelnemen aan de werkzaamheden van de commissie EKEM.
Gelet op de werkzaamheden van de commissie zoeken wij met name naar wethouders met een relevante portefeuille. Daarnaast is het van belang om ook het perspectief van raadsleden, griffiers en secretarissen in de commissie aan bod te laten komen. Wij zien wij in deze commissie op voorhand ruimte voor de deelname van 2 tot 4 raadsleden/griffiers en 1 of 2 gemeentesecretarissen. Voor het meenemen van het raadsperspectief zal in ieder geval ook de samenwerking worden gezocht met de nieuwe commissie Lokaal Bestuur & Democratie.
4 Beleidsterrein
Hierna volgt het overzicht van de belangrijkste thema’s van de commissie, inclusief het belang voor gemeenten, de rollen van de VNG en het aantal portefeuillehouders binnen de commissie.
Thema’s periode 2022-2026
Economie
- Regionaal-economische samenwerking, regiodeals
- Samenwerking economie-onderwijs-arbeidsmarkt, Human Capital Agenda
- Ondersteuning MKB en vitale kernen
- Inkoopbeleid en aanbesteding
Belang voor gemeenten
- Faciliteren werkgevers en arbeidsmarkt van de toekomst t.b.v. uitvoering maatschappelijke en transitie opgaven.
- Samenwerken aan (regionaal) vestigingsklimaat met provincies en rijk (woon, werk en kennislocaties) – incl. datacentra en verloodsing.
- Versterking publieke dienstverlening aan ondernemers lokaal en organisatie regionaal (samenwerking één overheid) o.a. aanpak schuldenproblematiek ondernemers.
- Pilotaanpak ondersteuning MKB infrastructuur (estafette met koplopers).
- Bevorderen van regionaal-economische agenda’s en samenwerking met economic boards en ontwikkelmaatschappijen. Minimaal één bestuurder moet die relatie met de economic board hebben
- Wet Markt en overheid.
Belangrijkste rol VNG
- Onderhandelaar en lobbyist
- Ambassadeur en verbinder
- Expert
Aantal leden/Portefeuillehouders
5
Klimaat en Energie
- Interbestuurlijke Samenwerkingsafspraken (ISA)
- Verduurzaming gebouwde omgeving, warmtetransitie
- Elektra, Infra & RES
- Industrie
- Duurzame mobiliteit
Belang voor gemeenten
- Interbestuurlijk komen tot afspraken en uitvoeringskaders klimaatakkoord, relatie en doorwerking coalitieakkoordakkoord.
- Actieve deelname aan de verschillende overleggen rondom het Klimaatakkoord en met de nationale programma’s (denk ook aan de interbestuurlijke overlegstructuren)
- Adviseren op tactische/operationele vraagstukken rond de uitvoeringsondersteuning
Belangrijkste rol VNG
- Regisseur
- OnderhandelaarVerbinder
- Initiator
Aantal leden/Portefeuillehouders
6
Grondstoffen
- Afval
- Circulaire economie
Belang voor gemeenten
- Ondersteunen en faciliteren van gemeenten bij de transitie naar een circulaire economie,. Daarbij inzet op meer landelijke inspanning, bijvoorbeeld via de “krachtenbundeling Rijk-regio”.
- Integrale visie op circulaire economie en daarmee brug slaan naar andere onderwerpen. Daarbij in acht nemen wat er vanuit de EU aankomt, zoals de Circulair Economy Act.
- Afspraken met het ministerie van IenW over producentenverantwoordelijkheid voor diverse afvalstromen
- Bestrijding van zwerfafval.
Belangrijkste rol VNG
Onderhandelaar en lobbyist
Ambassadeur en verbinder
Aantal leden/Portefeuillehouders
4
Vergunningverlening, toezicht en handhaving (VTH) en milieu
- Strategie en interbestuurlijke afspraken op gebied van VTH
- Luchtkwaliteit, geluidhinder en trillingen, asbest en omgevingsveiligheid
- Liaison Bodem en waterkwaliteit, zeer zorgwekkende stoffen (PFAS) en klimaatadaptatie
Belang voor gemeenten
- Interbestuurlijke afspraken en uitvoeringskaders voor externe veiligheid en VTH (Samenwerkingsafspraken), inclusief het robuust worden van de omgevingsdiensten.
- Inzet op versterking relatie tussen gemeenten en omgevingsdiensten, en VNG met Omgevingsdienst.nl
- Inzet op gemeentelijk handelingsperspectief voor milieuproblematieken, vanuit de verantwoordelijkheid voor een gezonde en veilige leefomgeving.
- Nieuwe en bestaande wet- en regelgeving, zoals de nieuwe EU normen voor luchtkwaliteit, en externe veiligheid en geluid
- Versterking van de uitvoeringskracht op de milieuthema’s.
Belangrijkste rol VNG
- Samenwerken en verbinden in de regio
- Onderhandelaar en lobbyist
Aantal leden/Portefeuillehouders
5