Laatst bijgewerkt: 22 april 2026

1 Strategische koers

Binnen de “Verenigingsstrategie: Stap naar voren” zet de VNG in op een aantal omkerings- en ontwikkelthema’s, waarop gemeenten de meeste meerwaarde kunnen toevoegen. De VNG wil hierop agendasettend zijn op basis van het uitgangspunt van de “omkering”. Dat vraagt om een proactieve houding van bestuurders, uitmuntende kennis van de lokale praktijk en dit kunnen vertalen naar opties richting nationaal en/of Europees beleid. 

De commissie Bestuur en Veiligheid is de primair verantwoordelijke commissie voor het omkeringsthema “Veiligheid” en is samen met andere commissies verantwoordelijk voor het ontwikkelthema “Regionalisering”. 

2 Werkwijze

De commissie werkt op onderwerpen nauw samen met andere VNG-commissies en colleges. Rond (lokaal) bestuurlijke onderwerpen zal de commissie nauw samenwerken met de nieuwe commissie Lokaal Bestuur en Democratie. Voor het onderwerp digitalisering/digitale veiligheid zijn de commissie Informatiesamenleving en het College van Dienstverleningszaken de vaste partners. Op het snijvlakdomein van zorg en veiligheid zijn er contacten met de commissie Zorg, Jeugd en Onderwijs. Er worden ook gezamenlijke bijeenkomsten en vergaderingen georganiseerd.

3 Samenstelling

De commissie hecht grote waarde aan een brede vertegenwoordiging van alle gemeentelijke bloedgroepen, iedereen is welkom. Dat wil zeggen dat de commissie de wens heeft om, naast burgemeesters en wethouders, in totaal ook twee á vier raadsleden en raadsgriffiers te verwelkomen. Van de(ze) raadsleden en griffiers wordt verwacht dat zij affiniteit met en belangstelling hebben voor ook de veiligheidsonderwerpen, naast de meer bestuurlijk onderwerpen die deels in samenwerking met andere VNG commissies worden behandeld in deze commissie. 

De commissie heeft hiernaast de wens om twee gemeentesecretarissen op te nemen in haar geledingen. Deze leden hebben kennis van de organisatie en thema’s binnen het veiligheidsdomein en de staatsrechtelijke en constitutioneel rechtelijke onderwerpen die uitvoerbaar moeten zijn en waarvoor een doelmatige en efficiënte gemeentelijke organisatie gewenst en noodzakelijk is.   

4 Beleidsterrein

Hierna volgt het overzicht van de belangrijkste thema’s van de commissie, inclusief het belang voor gemeenten, de rollen van de VNG en het aantal portefeuillehouders binnen de commissie.

Hoofdthema’s periode 2026-2030

 

Cluster I Wetgeving, rechtsstaat en -orde

Belang voor gemeenten

  • Effectieve lokale regelgeving: met modelverordeningen en inzet van de APV
  • Staatsnoodrecht
  • Ontwikkelingen Gemeentewet
  • Ontwikkelingen Algemene wet bestuursrecht (Awb)
  • Ontwikkelingen demonstratierecht
  • Ontwikkelingen (overige) burgemeestersbevoegdheden
  • Afwegingskader nieuwe burgemeestersbevoegdheden
  • UDO
  • Bestuurskracht

Ontwikkelthema regionalisering

Belangrijkste rol VNG

Agenderen, aanjagen, belangenbehartiging

Aantal leden/Portefeuillehouders

5/6

Cluster II Leefbaarheid en Veiligheid

Belang voor gemeenten

  • Veiligheid als omkeringsthema: verbeteren positie lokaal bestuur in het veiligheidsbestel en -beleid.
  • Gemeenten in relatie tot de ontwikkelingen in het politiebestel.
  • Boa-bestel en -beleid.
  • Ondermijning - waaronder aanpak mensenhandel, zorgcriminaliteit en ambtelijke corruptie/versterken integriteit
  • Maatschappelijke onrust 
  • Zorg en veiligheid - waaronder aanpak verward gedrag, geweld tegen vrouwen en terugkeer ex-gedetineerden.
  • Coffeeshopbeleid, experimenteerwet gesloten coffeeshopketen

Wijk- en gebiedsgericht werken aan veiligheid (NPLV etc.)

Belangrijkste rol VNG

Agenderen, aanjagen, belangenbehartiging, uitvoering

Aantal leden/Portefeuillehouders

5/6

Cluster III Weerbare samenleving en digitale veiligheid

Belang voor gemeenten

  • Uitvoering programma digitale veiligheid 
  • Weerbare overheid en samenleving 
  • (Wet op de) veiligheidsregio’s en crisisbeheersing.

Weerbare overheid en weerbaar bestuur/integriteit, mede in relatie tot veilige publieke taak/dienstverlening.

Belangrijkste rol VNG

Agenderen, aanjagen, belangenbehartiging, uitvoering, monitoring

Aantal leden/Portefeuillehouders

4/5