Windenergie is een belangrijke hernieuwbare energiebron om de doelstelling van 35 terawattuur (TWh) in 2030 te realiseren. Windturbines zetten de kracht van de wind om in elektriciteit en kunnen zowel op land als op zee worden geplaatst. Binnen de Regionale Energiestrategie (RES) valt alleen ‘wind op land’. Sinds de inwerkingtreding van de Energiewet (1 januari 2026) zijn gemeenten bevoegd gezag voor het toelaten van windturbines met een vermogen tot maximaal 15 MW.
Nevele-arrest
Gemeenten mogen sinds juni 2021 voor windprojecten niet meer aansluiten bij de milieunormen van het Activiteitenbesluit. Aanleiding hiervoor is de uitspraak van de Raad van State in het zogenoemde Nevele-arrest. Het ministerie van Infrastructuur en Waterstaat werkt daarom aan nieuwe landelijke milieunormen voor windturbines op land.
Gemeentelijke milieunormen
Om in de tussentijd windprojecten te realiseren op land, kunnen gemeenten eigen milieunormen vaststellen. Dit moeten dan actuele, deugdelijke, op zichzelf staande en op de situatie toegesneden milieunormen zijn.
Helpdesk Wind op Land
De Helpdesk Wind op Land, waarin de VNG een actieve rol heeft, ondersteunt decentrale overheden in de realisatie van windprojecten. Bij de helpdesk vindt u meer informatie over de mogelijkheden om eigen normen te stellen. De helpdesk organiseert regelmatig kennisbijeenkomsten om ambtenaren en af en toe bestuurders te informeren over de laatste stand van zaken en kennis en ervaring te delen over onder meer het opstellen van lokale milieunormen. Deze bijeenkomsten vindt u in de agenda van de helpdesk.
Nieuwe landelijke milieunormen
In het najaar van 2023 zijn de concept landelijke milieunormen voor windturbines in consultatie geweest. Hiervoor heeft de VNG in samenwerking met gemeenten een zienswijze (pdf, 252 kB) ingediend. Op de Helpdesk Wind op Land is meer informatie te vinden over de concept milieunormen en de veranderingen ten opzichte van de situatie voor juni 2021.
Er is nog geen politieke overeenstemming over de inhoud van de nieuwe milieunormen. De overbruggingsregeling voor windturbineparken is verlengd tot 31 december 2026, waarbij de definitieve windturbinenormen uiterlijk per 1 januari 2027 in werking zullen treden.
Bevoegd gezag
Sinds de inwerkingtreding van de Energiewet op 1 januari 2026 zijn gemeenten bevoegd gezag voor het toelaten van windturbines van maximaal 15 MW. Eerder was dit 5 MW. NP RES en de Helpdesk Wind op land ontwikkelden een notitie (pdf, 1 MB) met vooral juridische informatie over het vergunnen van een windturbineproject.
Voorbeeldteksten voor vergunningverlening
De VNG heeft voorbeeldteksten laten ontwikkelen om toe te passen bij vergunningverlening voor windmolens (of zonneparken), als er gebruikgemaakt wordt van de SDE++.