De verduurzaming van de gebouwde omgeving, industrie en het wagenpark, en de opwek door wind- en zonne-energie vragen meer transportcapaciteit van het elektriciteitsnetwerk. Om ook in de toekomst verzekerd te zijn van de levering van stroom, moet het netwerk worden uitgebreid en verzwaard. Daarnaast moeten we het net slimmer benutten en het gebruik meer spreiden. Op dit moment is er in veel netbeheerregio’s te weinig transportcapaciteit: netcongestie.
Aanpak van netcongestie
Om de leveringszekerheid van stroom ook in de toekomst te kunnen garanderen, moet het netwerk uitbreiden en verzwaren. Dit vraagt veel investeringen en kan enige jaren duren. Gemeenten hebben daarin een rol: ze verlenen vergunningen voor het plaatsen van hoogspanningsmasten en transformatorhuisjes in wijken.
Daarnaast moet ook het stroomgebruik veranderen. Door het net slimmer te benutten en stroomgebruik te spreiden, worden hoge pieken verlaagd en hoeft een netwerk niet onnodig te worden verzwaard. Dit vermindert ook de kans op storingen.
Impact van netcongestie
Het tekort aan netwerkcapaciteit heeft impact op woningbouwplannen en de verduurzaming van de gebouwde omgeving, het wagenpark, industrie en mkb. Diverse gemeenten verwachten dat tot meer dan de helft van de woningbouwplannen vertragen of niet doorgaan omdat ze niet of veel later kunnen worden aangesloten op het stroomnetwerk.
Daarnaast kunnen gemeenten niet altijd voldoen aan de wettelijke kaders voor het uitvoeren van gemeentelijke warmteprogramma’s. Voor woningen vallen nieuwe elektriciteitsaansluitingen en verzwaring van bestaande aansluitingen voor een warmtenet, warmtepomp of elektrisch koken onder de functie warmtevoorziening en/of woonbehoefte (categorie 3 van het prioriteringskader). Maar voor een groot deel van het mkb en maatschappelijk vastgoed geldt dat niet. Deze aanvragen komen op basis van binnenkomst onder de geprioriteerde aanvragen.
We adviseren gemeenten om voor de ontwikkeling van het warmteprogramma in gesprek te gaan met de netbeheerder om te bepalen wanneer er ruimte op het net is en wanneer dit mogelijk benut kan worden.
Nieuwe werkwijze: eerder aanvragen in het bouwproces
Gemeenten kunnen voor de bouw van woningen en scholen eerder duidelijkheid krijgen of op het moment van oplevering transportcapaciteit beschikbaar is. Tot 10 jaar vooruit kunnen ze transportcapaciteit toegekend krijgen door de netbeheerder. Als het project concreter is geworden, dan kunnen ze vervolgens ook prioritering op de wachtlijst aanvragen.
Lees meer over ‘eerder aanvragen’
Prioriteringskader ACM
Om te zorgen dat in netcongestiegebieden belangrijke maatschappelijke functies zoals scholen, woningen en ziekenhuizen voorrang krijgen, heeft de ACM het maatschappelijk prioriteringskader opgesteld. Dit is een werkwijze waarbij netbeheerders de beschikbare capaciteit op het stroomnet verdelen op basis van maatschappelijke prioriteit. Ook essentiële basisbehoeften zoals woningen, verzwaring van bestaande aansluiting van woningen, scholen, openbaar vervoer en gas-, warmte- en telecomnetten kunnen voor prioritering in aanmerking komen. Veel mkb’ers, zoals winkels en horeca, vallen hier niet onder.
Lees meer over het prioriteringskader
Voorbereiding op aansluitstop
Het prioriteringskader creëert geen extra ruimte, maar regelt alleen de verdeling van de schaarse capaciteit. In sommige regio’s dreigt een aansluitstop. Gemeenten in de regio Flevoland, Utrecht en Gelderland zijn zich hierop al aan het voorbereiden.
Landelijk Actieprogramma Netcongestie
Het Landelijk Actieprogramma Netcongestie (LAN) is een samenwerkingsprogramma van netbeheerders, overheden, Autoriteit Consument & Markt en marktpartijen. De partners werken aan vermindering van netcongestie en voorbereiding op het energiesysteem van de toekomst.