De bijeenkomst van de Directieraad on Tour in Leusden op 23 november 2010 begint met een welkomstwoord van burgemeester mevrouw Vermeulen. Directieraadlid van de VNG Kees Jan de Vet licht daarna toe wat de achtergrond is van het bezoek. De VNG is primair een ledenorganisatie en dan is het ook van belang om te investeren in de relatie met de leden. De directieleden van de VNG bezoeken daarom alle gemeenten in Nederland.

Een van de raadsleden merkt op dat de VNG recent nogal wat rumoer veroorzaakt heeft door te spreken over het terugbrengen van het aantal gemeenten. Inmiddels is dit op een laag pitje komen te staan. Het raadslid geeft aan een dergelijke discussie toe te juichen en dit punt ook zelf in de raad te hebben ingebracht. Hij vraagt waarom de VNG niet doorgaat met die discussie.

Kees Jan de Vet trekt een vergelijking met een voetbalclub. Als de trainer zich vervreemdt van de supporters van de club die hem in dienst hebben genomen, is dat een probleem. Je ziet niettemin wel heel duidelijk een vraagstuk. Wat als straks alle geldstromen rondom de jeugdzorg naar gemeenten gaan, maar ook bijvoorbeeld de hele Wajong en de dagbesteding binnen de AWBZ?

‘Alleen de vraag is of we die beweging vanuit Den Haag moeten organiseren of dat vanuit gemeenten zelf laten komen. Als VNG is je rol dan om dat proces van onderop, waar dat gewenst wordt, te accommoderen.’

Differentiatie en decentralisatie
De bestuurders willen graag weten hoe de VNG aankijkt tegen de differentiatie die ontstaat als gevolg van vergaande decentralisatie en de beleidsvrijheid voor gemeenten die daarbij hoort. Dit kan tot grote verschillen gaan leiden tussen gemeenten.

Kees Jan De Vet benadrukt dat het regeerakkoord van het kabinet is. Het is van belang om Den Haag niet als één geheel te zien. ‘Als VNG staan wij voor wat de gemeenten willen.’ De Vet signaleert ook dat er in gemeenten op allerlei terreinen ambtelijke samenwerking ontstaat, bijvoorbeeld juridische afdelingen die gezamenlijk worden ingericht. Maar wel steeds onder het bestuurlijk gezag van de gemeente.

Kerntaken en paradigmawissel
De gemeente vertelt over de discussie die men op dit moment voert over de kerntaken. ‘Hoe wil je er over tien jaar uitzien als gemeente Leusden? Wat wil je bieden aan je burgers? Kees Jan de Vet vindt het een teken van kracht als je zo’n debat voert. Het is een fundamentele discussie – een paradigmawissel – over wat je als gemeente wilt (kan) bieden aan je burgers.

Burgemeester Vermeulen wijst erop dat een discussie over kerntaken niet zozeer gaat over welke taken je straks niet meer doet, maar over de vraag hoe je bepaalde taken straks nog gaat doen. ‘Wil je die zelf blijven uitvoeren, zoek je samenwerking op met anderen, of laat je het wellicht ook aan burgers zelf?’