Wanneer blijkt dat een Aanpak een concrete denkrichting voor de toekomst biedt, is opschaling de volgende, essentiële uitdaging. “We kunnen in deze transitie niet meer volstaan met het maken van kleine stapjes”, aldus Salomons. “Er is behoefte aan een grootschalige aanpak om de grote opgave te realiseren.” De focus van de Aanpakken ligt op het energieneutraal maken van woningen middels een combinatie van maatregelen in plaats van enkelvoudige maatregelen, waardoor een grootschalige aanpak eerder binnen handbereik komt. Ook Rutten is een groot voorvechter van grootschalige en opschaalbare initiatieven: “Men moet meteen groot denken."

 

We kunnen in deze transitie niet meer volstaan met het maken van kleine stapjes. Er is behoefte aan een grootschalige aanpak om de grote opgave te realiseren.

 

Een Aanpak die alleen op vrijwilligers draait, is op lange termijn niet levensvatbaar en opschaalbaar. Deze Aanpakken zijn te kwetsbaar en te arbeidsintensief. De verduurzaming van de woningvoorraad is geen klein klusje, maar een serieuze business. Duurzame oplossingen moeten betaalbaar worden. Dit vraagt om grote investeringen, die veelal gerealiseerd worden door een visie op de toekomst. In de bouwsector denkt men vanuit een technische overtuiging. Denken vanuit een visie is vaak nog niet gebruikelijk.”

De verkoop van (semi)standaard oplossingen of het aanbieden van pseudomaatwerk lijkt een opschaalbaar concept te zijn. Dit zou bijvoorbeeld gerealiseerd kunnen worden in een winkel waar duurzame oplossingen als pakket verkocht worden. Zo wordt duurzaam wonen voor meer mensen toegankelijk. Deze standaard oplossingen kunnen bijgeschaafd worden tot een aanpak met pseudomaatwerk. Valk maakt ter illustratie de volgende vergelijking: “ook een H&M kledingstuk dat door de kleermaker wordt aangepast, zit perfect.”

 

Een benadering waarin een individuele aanpak centraal staat, is onvoorstelbaar intensief. Maar opschaling hoeft niet te betekenen dat begeleiding en een persoonlijke benadering van de klant niet meer werken.

 

“Dit betekent uiteraard niet dat maatregelen niet context-, locatie- of omgevingsgebonden genomen mogen worden. De mogelijkheden en uitdagingen zijn per plek verschillend”, nuanceert Valk. Bij opschaling mag de kwaliteit van de producten en de uitvoering bovendien niet uit het oog verloren worden.
Veel Aanpakken die maatwerk boden, hebben het beoordelingsproces niet overleefd. Deze Aanpakken boden veelal hoogwaardig advies met hoogwaardige deskundigheid, maar een benadering waarin een individuele aanpak centraal staat, is onvoorstelbaar intensief. “Juist bij deze Aanpakken wordt gedacht in te kleine stapjes, die stuk voor stuk gevierd worden als succes. Het einddoel van een energieneutrale woning is dan echter nog niet bereikt”, geeft Valk aan.

Opschaling hoeft niet te betekenen dat begeleiding en een persoonlijke benadering van de klant niet meer werken; zo’n benadering biedt de bewoner immers de mogelijkheid zelf een keuze te maken en geeft de expert de kans om kennis over te dragen. “Gesprekken aan de keukentafel moeten verkoopgesprekken zijn. De investeringsbeslissing die voorligt is relatief simpel en moet goed worden overgebracht door pragmatische, gemotiveerde mensen die deskundig overkomen en direct aanspreekbaar zijn”, aldus Bokhoven.