Ralph Pans, voorzitter van de VNG-directieraad, bezocht op 15 maart samen met Daniel Kruithof, beleidsmedewerker bij de VNG, de gemeente Kollumerland c.a. Voor de ontvangst van de VNG’ers was het voltallige college aanwezig en later werd dit nog aangevuld met een aantal fractievoorzitters, de gemeentesecretaris en de griffier. De burgemeester startte het gesprek met een korte historie van de gemeente.

Missing media.

De naam van de gemeente Kollumerland c.a. is afgeleid van het dorp Kollum, de hoofdplaats. De toevoeging Nieuwkruisland verwijst naar het gelijknamige gebied, dat door inpoldering in de 16e eeuw (1580) aan het grondgebied van de gemeente werd toegevoegd (de dorpen Kollumerpomp, Munnekezijl en Warfstermolen). De afkorting ‘c.a.’ in de naam staat voor het Latijnse ‘cum annexis’, ofwel ‘met bij/toebehoren’.

Daarna kregen de bezoekers een korte toelichting op het bijna tien jaar oude, fraaie gemeentehuis.

Het goede spoor

Tijdens de koffie ging de discussie over opkomen voor kleine gemeenten. Het gemeentebestuur van Uden constateerde het bestuur dat de VNG weer op het goede spoor zit na de commotie rondom Thorbecke 2.0. Hetzelfde geldt voor de taakdifferentiatie. Uden vindt niet dat je alles zelf moet doen en ook niet dat elke gemeente alles moet doen, maar het is aan de gemeente zelf hoe ze haar taken invult.

Waarstaatjegemeente.nl

Daarna kwam vanzelf het gesprek op waarstaatjegemeente.nl. De gemeente Kollumerland c.a. ziet wel het nut van ‘waarstaatjegemeente.nl’ voor de horizontale verantwoording, maar vooral om te voorkomen dat onnodige landelijke monitoring plaatsvindt.

De gemeente zou in de toekomst graag zien dat er meer instrumenten worden ingebouwd in waarstaatjegemeente.nl. Dat zou het voor gemeenten nog zinvoller maken om mee te doen.

Samenwerking

De burgemeester vertelde iets over de algemene situatie in Kollumerland c.a. De gemeente staat er goed voor, zei hij, maar de gemeente is kwetsbaar door de schaalgrootte. De gemeente wil daarom graag verder in de samenwerking (en eventueel een fusie) met Achtkarspelen en Tytsjerksteradiel.

Ralph Pans wijst op het project ‘Slim samenwerken’ dat de VNG samen met King gestart is. In dat project zijn bijvoorbeeld shared services en samenwerking op gebied van ict uitgewerkt. Daaruit blijkt dat samenwerkingsverbanden aantoonbaar voordeliger zijn. De vorm, het samenwerkingsmodel, hangt af van het soort taak.

Dilemma’s

In het vervolg van het gesprek kwamen dilemma's zowel voor raadslid, onderhandelaar en bestuurder op tafel. Vooral de gemeentefinanciën, de decentralisaties, beleidsvrijheid en het bestuursakkoord waren onderwerp van discussie. De gemeente wil zich op de juiste schaal verder kunnen ontwikkelen tot eerste overheid, maar ze moet de (nieuwe) taken en ambities wel waar kunnen maken.

Wsw

Wethouder Rik Schaafstal vindt vooral de bezuinigingen op de Wsw en de Wajong problematisch. Deze bezuinigingen slokken een onevenredig deel van het totale gemeentelijke budget op. ‘Er wordt gesproken over bijna € 400.000 korting voor deze kleine gemeente met circa 13.000 inwoners.’

Daarna volgde een discussie over samenwerking op regionaal niveau, bijvoorbeeld door op te schalen naar vijf gemeenten (in plaats van de huidige 27).

De gemeente gaf de VNG mee dat de bezuinigingen op de Wsw als hard punt in de onderhandelingen moeten worden meegenomen.

Bestuursakkoord

Ralph Pans gaf een korte toelichting op de onderhandelingen voor het bestuursakkoord. ‘Er wordt goede voortgang geboekt op gebied van de decentralisaties Jeugdzorg en AWBZ (financiering en beleidsvrijheid). Ook het minimale toezicht lijkt goed geregeld. Wel vormen de uitvoeringskosten nog een punt van onderhandeling.

De toekomstige wet Werken naar Vermogen baart de meeste zorgen, met name op financieel gebied. Er moet nog heel veel gebeuren vóór het afsluitende Overhedenoverleg dat gepland staat voor 28 maart 2011.

Tot slot kwam het afvalfonds nog even aan de orde. VNG en Kollumerland c.a. zijn het eens over de overbrugging van de rijksbijdrage in het afvalfonds: bedrijven moeten hierop aangesproken worden en niet de gemeenten.