Nummer 18, 2016

Missing media. Commentaar: Jantine Kriens

 

Hillary Clinton schreef jaren geleden een inspirerend boek over jeugdbeleid. De titel ontleende ze aan een Afrikaans gezegde: ‘It takes a whole village to raise a child’.

Het beeld van dat dorp is voor mij een metafoor voor het jeugdbeleid. Opgroeien gaat meestal gewoon goed met ouders die hun best doen, met daaromheen een netwerk van opa’s, oma’s, vrienden, leerkrachten, ooms en tantes en buren. En als het dan even niet goed gaat, is er altijd wel iemand die het overneemt. Voor de meeste kinderen werkt het zo. Maar soms zijn draagkracht en draaglast niet in evenwicht met elkaar en is er extra hulp nodig. Soms zelfs zoveel hulp dat specialisten erbij gehaald moeten worden of dat ouders hun kinderen aan specialisten moeten overdragen.

Als je aan een Deense gemeenteambtenaar vragen stelt over jeugdbeleid dan krijg je een antwoord dat begint met de gemeentelijke visie op een inclusieve samenleving, op de ondersteuning van ouders, op goed en passend onderwijs en pas daarna gaat het over specialistische hulpverlening. Vraag je hetzelfde aan een Nederlandse gemeenteambtenaar, dan gaat het over inkoopcontracten en systemen. En dat is niet zo gek, misschien is het in deze fase zelfs wel onvermijdelijk. De overgang van het stelsel is zó lang in discussie geweest, terwijl de zorgcontinuïteit ondertussen wel geregeld moest worden. En daarbij moeten gemeenten zich tot op de dag van vandaag verdedigen en wordt er gedreigd het stelsel opnieuw aan te pakken.

Laten we daarmee ophouden en weer de goede vragen gaan stellen. Wat betekent het om op te groeien in Amsterdam, Súdwest-Fryslân, Peel en Maas of Vlissingen? Kunnen kinderen genoeg spelen, is de opvang geregeld, werkt het consultatiebureau goed, voelen ouders zich gesteund, zijn er veilige routes naar school, weten scholen ernstige problemen vroeg op te sporen en is er dan snel hulp geregeld? Dat zijn de vragen die we moeten we stellen, met de leefwereld van kinderen als uitgangspunt.

De Kinderombudsman heeft onlangs een belangrijk rapport geschreven over de toename van het aantal crisisplaatsen na de decentralisatie. Daarover ga ik graag in gesprek met de Kinderombudsman, maar ik ga haar ook vragen om gemeenten te helpen met lokaal jeugdbeleid waarin de rechten van kinderen centraal staan. Want ook in Nederland geldt: je hebt de hele gemeenschap nodig om álle kinderen goed te laten opgroeien.

Jantine Kriens is voorzitter van de VNG-directieraad, jantine.kriens@vng.nl, @kriens