Tijdens het ochtendgedeelte van de slotbijeenkomst van het aanjaagteam Verwarde Personen werden inspiratie werkplaatsen georganiseerd. Daarbij werd ingegaan werd op de negen bouwstenen voor een sluitende aanpak verwarde personen.

Naast een inhoudelijke toelichting werd aan de hand van inspirerende voorbeelden ook aangegeven hoe de bouwstenen in de praktijk uitgewerkt kunnen worden.

Plannen van aanpak en beleid

Wat is een persoonsgerichte sluitende aanpak? Hoe maak je gebruik van de 9 bouwstenen en zorg je voor samenhang onderling? Hoe kunnen deze duurzaam effectief zijn? Hiervoor moet worden samengewerkt met diverse partners, initiatieven worden ontplooid en randvoorwaarden worden geregeld. Diverse regio’s zijn een eind op streek. Twee voorbeelden uit de praktijk.

Doorbraakteam in Friesland

Marjan Houkes, proces coördinator persoonsgerichte aanpak van het Veiligheidshuis Friesland en Norbert van der Hoek, externe organisatie verbeteraar vertelden over hun gezamenlijk ontwikkelde Doorbraakteam in Friesland.

Veiligheidshuis
Bij personen waar geen doorbraak in een zaak lijkt te komen, alle reguliere kanalen al zijn geprobeerd of een hoog veiligheidsrisico bestaat, pakt het Veiligheidshuis Friesland in opdracht van de Driehoek, de zaak op met de professionals die direct bij een casus zijn betrokken, analyseert deze, bedenkt interventies en een persoonsgerichte aanpak op maat. 

Samenstelling doorbraakteam
Het doorbraakteam is samengesteld uit een ‘pool’ van vaste sleutelfiguren/experts uit alle geledingen: o.a. politie, OM, corporaties, gemeenten, GGZ, verslavingszorg, instellingen voor mensen met een Licht verstandelijke beperkingen, instellingen voor maatschappelijke opvang en de zorgverzekeraar. Zij hebben de ruimte om zelfstandig te oordelen en ter zake te handelen (mandaat). Ook wordt bepaald welke persoon  het meest effectief kan communiceren met de verwarde persoon en het dichtst bij hem of haar staat, dit is de Buddy. Dit kan iedereen zijn. Ook is er aandacht voor nazorg door de Buddy.

Binnen het team neemt iemand altijd de rol van Hermes op zich; de criticaster die zich vanuit de leefwereld van de persoon met verward gedrag als luis in de pels gedraagt ten opzichte van voorgestelde interventies.

Voorwaarden voor succes
In de discussie benoemden de presentatoren desgevraagd de volgende voorwaarden voor succes van een te starten doorbraakteam:

  • Geef de ruimte aan de experts
  • Zorg voor bestuurlijk comittment vanuit BenW
  • Regel vooraf financiering (een potje om onorthodoxe oplossingen te creeren)
  • Wees streng op de selectie van deelnemers aan het team (expertise en mandaat)
  • Zorg voor een sterke voorzitter
  • Zorg voor goede dossiervorming

Tilburgse aanpak

Wat is een sluitende aanpak? Hoe organiseer je deze? Wat zijn succesfactoren en dilemma’s? Deze vragen kwamen aan de orde in een gesprek met de gemeente Tilburg.

Ruimte creeëren
Eén terugkerend thema in de discussie was ‘ruimte’. Volgens de deelnemers is voor een sluitende aanpak ruimte nodig. Ruimte voor het regelen van zaken zonder alles dicht te timmeren met vereisten, regels, etc. Ruimte om buiten de kaders te handelen en te doen wat nodig is. Dat kan door middel van regelruimte, 'verantwoordingsvrije ruimte' of budgetruimte. Een voorbeeld van het creëren van ruimte was een gemeente die in prestatieafspraken met woningcorporaties heeft afgesproken dat alleen huurachterstand geen aanleiding mag zijn om mensen op straat te zetten.

Wie is aan zet?
Ook is gesproken over de vraag wie aan zet is bij het organiseren van een sluitende aanpak. Voor ieder was helder dat alle betrokkenen mede-eigenaar zijn, niemand mag achterover leunen. Wel is er één partij nodig die regie voert. Prima om dat de gemeente te laten zijn, maar dan wel mét bevoegdheden. Bevoegdheden gericht op het nemen van 'gezond verstand maatregelen' en die dan ook kunnen uitvoeren met volle medewerking van partners.

Het belang van het betrekken van het directe netwerk van mensen zelf werd benadrukt, net als het belang van bekendheid met verwardheid bij burgers (‘burgers als gatekeepers’).  

Hoe leren we van elkaar?
Tip was om vooral te leren in het doen, bijvoorbeeld aan de hand van concrete casuïstiek.

Presentatie en praktijkvoorbeeld