De aanvulling op de jongmeerderjarigen-norm (18–21 jaar) is per 1 januari 2026 in beginsel gelijk voor alle gemeenten - via algemene bijstand in plaats van bijzondere bijstand.
Dit betekent dat gemeenten aanvullend € 720 (bedrag per 1 juli 2025; afgerond) aan jongeren kunnen geven als ze geen steun van hun ouders krijgen. Wanneer blijkt dat dit bedrag niet voldoende is, kan de gemeente het bedrag verhogen, en andersom – als het bedrag gezien de leefsituatie van de jongere te hoog blijkt – ook naar beneden bijstellen. De totale norm (norm plus verhoging) kan nooit hoger zijn dan de bijstandsnorm voor een 21-jarige in een gelijke situatie.
Hoofdlijnen
- Treedt in werking per: 1-1-2026 (fase 1)
- Was: Gemeenten hadden eigen regels voor aanvullingen voor jongmeerderjarigen, via bijzondere bijstand
- Wordt: Eén wettelijk standaardbedrag, via algemene bijstand
- Wetsartikel: Artikel 12 en artikel 20, derde en vierde lid, van de Participatiewet
- Verplichte wijziging: Ja
- Beleids- en uitvoeringsimpact: Redelijk
- Aanpassing handreikingen, werkinstructies, kennissessies, uitkeringsadministratie
- Aanpassing communicatie-uitingen, etc.
- Lokale verordening: Nee
- Lokaal beleid: Naar beleidsbehoefte van gemeente (er komt geen modelbeleid)
- Fiscale impact: Nihil
- Impact op toeslagen: Ja
- ICT-impact: Beperkt
- Andere registratie in ICT-systemen i.v.m. fiscale aanpassingen, verantwoording, beschikkingen en brieven
- Bestandsonderzoek en selectie lopende gevallen nodig: Ja, individuele migratie nodig op basis van dossieronderzoek
- Nieuwe beschikking nodig: Niet bij gebruik overgangsrecht, wel als de gemeente een herbeoordeling doet en deze leidt tot een wijziging met rechtsgevolg.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Deze wijziging heeft impact op gemeenten. De grootte van de impact van deze wijziging hangt af van het huidige beleid en de werkwijze van de gemeente.
Deze wijziging vraagt:
- Aanpassing van beleid: Afhankelijk van de huidige situatie bij gemeenten vraagt deze wijziging aanpassing van lokaal beleid (beleidsregels, werkinstructies), het werkproces en de uitkeringsadministratie. Sommige gemeenten zullen moeten overstappen van individueel maatwerk naar normbedragen. Andere gemeenten zullen hun huidige (lagere) bedragen moeten aanpassen aan de normbedragen in het wetsvoorstel.
- Overgangsrecht: Een gemeente die nu een hogere aanvulling hanteert dan de voorgestelde normen, moet dit hogere bedrag blijven uitkeren.
- Communicatie: heldere communicatie over de gewijzigde situatie richting jongeren.