VNG Magazine nummer 11, 29 juni 2018

Auteur: Paul van der Zwan | Beeld: © Paul Mellaart

De leden van de VNG hebben de Programmastart Interbestuurlijk Programma (IBP) bekrachtigd, de bestuurlijke aanpak van negen maatschappelijke opgaven door Rijk, gemeenten, provincies en waterschappen. De Programmastart behelst eveneens het meegroeien van het Gemeentefonds met de rijksuitgaven.


Maar de leden van de VNG stelden er wel voorwaarden aan. Deze zijn onder meer verwoord in een motie van de gemeenten Tilburg en Groningen. Die behelst onder meer dat de VNG in gesprek blijft met het kabinet over bijvoorbeeld lopende onderzoeken naar uitgaven aan jeugdhulp, de tekorten op bijstandsbudgetten en loon- en prijsbijstellingen. De motie vraagt de VNG te komen tot duurzame oplossingen in het sociaal domein door het beschikbaar stellen van toereikende macrobudgetten door het Rijk.

Gemeenten willen volgens deze motie samen met het kabinet de IBP-opgaven uitvoeren, maar zullen per deelakkoord beoordelen of er voldoende geld is voor de uitvoering. Vicevoorzitter van de VNG Hubert Bruls (burgemeester Nijmegen) benadrukte dat het IBP geen bestuursakkoord is, maar dat het start met deelakkoorden; deze moeten nog vastgesteld worden. Er is dus nog niets beslist. 

De leden van de VNG stemden eveneens voor een motie van de gemeente Groningen die de VNG opdraagt niet eerder over te gaan tot het sluiten van deelakkoorden in het sociaal domein die financiële consequenties hebben, dan dat overeenstemming is bereikt over de aanbevelingen van een recent rapport van de Raad voor het Openbaar Bestuur dat de raming van het macrobudget voor de bijstand niet klopt en dat deze moet worden aangepast.

Snelle analyse

De VNG wordt ook verzocht om bij het kabinet te pleiten voor een snelle analyse van de budgetten en verdeelmodellen van het sociaal domein. Een motie van Bodegraven-Reeuwijk met die strekking kreeg instemming van de leden. In sommige nadeelgemeenten staan de continuïteit van zorg en de toegang tot zorg op het spel. Indien noodzakelijk zou het verdeelmodel sociaal domein moeten worden aangepast.

Passage schrappen

De zin ‘Met het IBP is de discussie over de door de gemeenten ervaren financiële problematiek in het sociaal domein afgerond en is een streep onder het verleden gezet’, was tijdens de ALV de meest besproken passage van de Programmastart IBP. Leidschendam-Voorburg vroeg erom de passage te schrappen. Wethouder Nadine Stemerdink (PvdA) noemde het onacceptabel dat daarmee een streep zou worden gezet onder de discussie over de tekorten bijstand, jeugd en Wmo. Bruls benadrukte dat de zin slaat op alles tot en met 2017 en niet slaat op de toekomst. ‘Het is natuurlijk niet zo dat we het niet meer hebben over stapeling van tekorten voor een aantal gemeenten, tekorten in de bijstand, volumegroei in de uitgaven voor jeugd en de gevolgen van openeinderegelingen.’ Toch stemden de leden voor het schrappen van de zin.

Het voorstel van het VNG-bestuur om een Fonds tekortgemeenten op te richten, kreeg groen licht van de leden. Gemeenten met grote tekorten op nieuwe taken op het gebied van jeugd en wmo kunnen compensatie krijgen uit het fonds. Voor het fonds wordt eenmalig 100 miljoen euro uit het Gemeentefonds genomen, het Rijk draagt eenzelfde bedrag bij. 

Terug naar het overzicht: ALV 27 juni 2018.