Fietsen is gezond en duurzaam, en draagt bij aan de leefbaarheid in steden en dorpen. Naast deze voordelen zijn er ook risico’s: de meeste verkeersdoden en -gewonden zijn fietsers. Gemeenten hebben dan ook de uitdaging om ruimte te bieden aan steeds meer en verschillende soorten fietsen en tegelijkertijd de verkeersveiligheid te waarborgen.
Rol van gemeenten
Gemeenten zijn de spil in een integrale aanpak van fietsveiligheid. Ze kunnen op verschillende manieren bijdragen aan een veilige fietsomgeving:
- Een belangrijk uitgangspunt is een infrastructuur ontwikkelen en onderhouden die fietsers ruimte en bescherming biedt. Dat betekent brede, overzichtelijke fietsroutes aanleggen, obstakels wegnemen en zorgen voor goed onderhouden en verlichte paden.
- Ook educatie en bewustwording zijn essentieel. Door samen te werken met scholen en lokale organisaties kunnen gemeenten verkeerseducatie stimuleren en veilig gedrag in het verkeer bevorderen.
- Daarnaast is samenwerking met politie, provincies en maatschappelijke partners belangrijk om handhaving en voorlichting te versterken, bijvoorbeeld rond afleiding en alcoholgebruik in het verkeer en gevaarlijk rijgedrag.
- Een integrale aanpak vraagt bovendien om structurele monitoring van fietsongevallen en risicolocaties, om maatregelen gericht te kunnen nemen en bijsturen.
- En door fietsveiligheid te verbinden met andere beleidsthema’s, zoals gezondheid, duurzaamheid en leefbaarheid, kunnen gemeenten bijdragen aan een omgeving waarin fietsen veilig, aantrekkelijk en vanzelfsprekend is.
Ondersteuning voor gemeenten
Gemeenten kunnen gebruikmaken van het subsidieprogramma ‘Fietsveiligheid Voorop’ van ZonMw. Hierin wordt € 50 miljoen beschikbaar gesteld voor (innovatieve) maatregelen om de fietsveiligheid te verbeteren.
Lees meer over Fietsveiligheid Voorop
Inzet van de VNG
De VNG zet zich in voor structurele financiering, versterkte handhaving en bevoegdheden en toegang tot data.
Lees meer over de VNG-inzet voor verkeersveiligheid
VNG-standpunt over fatbikes
Gemeenten worden steeds vaker geconfronteerd met overlast en verkeersonveilige situaties door fatbikes. Binnen het huidige wettelijke kader hebben ze onvoldoende ruimte om effectief op te treden.
De VNG vindt dat het rijk zijn verantwoordelijkheid moet nemen en moet zorgen voor duidelijke landelijke regelgeving, meer handhavingscapaciteit en een helder toelatingskader voor nieuwe vervoersmiddelen die voor overlast of gevaar kunnen zorgen. Dan kunnen gemeenten vooraf sturen op effecten voor ruimtelijke ordening, bereikbaarheid, duurzaamheid en verkeersveiligheid, in plaats van achteraf bijsturen via handhaving en boetes. Landelijke regelgeving zorgt ook voor duidelijkheid omdat dan in elke gemeente dezelfde regels gelden.