COVID-19 heeft behalve een medische en economische crisis ook een sociale crisis veroorzaakt, die minstens zo ingrijpend is. Overal in het land, in landelijke en stedelijke gebieden, zijn gemeenten volop bezig met maatwerk-initiatieven om deze crisis het hoofd te bieden. Lokaal is deze sociale crisis als eerste het meest zichtbaar en merkbaar.

Al vanaf het voorjaar vragen gemeenten hiervoor aandacht bij het kabinet. De commissie-Halsema bracht het rapport uit ‘Sociale impact van de coronacrisis’. Daarna kwamen 15 burgemeesters met het manifest ‘Kom op voor de meest kwetsbare gebieden’. Sinds november is er de werkgroep Depla die zich bezighoudt met sociale impact van het coronavirus.

Jongeren en corona

Voor jongeren is de vrijheidsbeperking door de corona-maatregelen steeds lastiger vol te houden. Toch zijn er wel mogelijkheden. Om gemeenten te ondersteunen in hun aanpak deed de werkgroep Depla op 2 december een oproep aan alle gemeenten om hun voorbeelden te delen via de VNG-site.

Op 8 december stelde het rijk € 58,5 miljoen beschikbaar om in te zetten voor corona en jongeren. De bedoeling is nadrukkelijk om jongeren zelf hierbij te betrekken. 

Het veiligheidsberaad maakte eerder al bekend dat gemeenten - net als in de zomer - aanspraak kunnen maken op  een subsidie van € 10.000 voor projecten voor en met jongeren in de wintertijd.

Praktijkvoorbeelden

Heeft uw gemeente een concreet praktijkvoorbeeld? Dit kunt u mailen naar praktijkvoorbeelden@vng.nl Deze voorbeelden mogen gaan over activiteiten voor en met jongeren in de decembermaand, maar zeker ook de periode daarna. Het gaat om de impact van corona op jongeren ook op de langere termijn.  

Week van de dialoog

Van 1-5 februari 2021 vond de VNG Dialoogweek met jongeren plaats op initiatief van Eelco Eerenberg. Tientallen gemeenten gingen het gesprek met jongeren aan. De commissie Depla buigt zich begin maart over de oogst van de week en wat vervolg behoeft.

Werkgroep Depla

Sinds november is een werkgroep van gemeentebestuurders en wetenschappers ingesteld op initiatief van de VNG. Deze tafel staat onder voorzitterschap van burgemeester Paul Depla: ‘Gemeenten willen concrete maatregelen en interventies. Maar, wat is daar zinvol van en om wie gaat het? Die reflectie gebeurt in deze tafel.’

De opdracht van de tafel is om:

  • actief en wetenschappelijk onderbouwd, de sociaal-maatschappelijke impact van COVID-19 te volgen en snel te kunnen signaleren wat er speelt.
  • zelf met concrete voorstellen te komen voor versnellingen en doorbraken en die waar nodig te agenderen bij het Rijk of andere tafels. Vervolgens moeten deze op zeer korte termijn worden uitgevoerd.

Daarnaast hebben gemeentebestuurders en kabinetsleden afgesproken om regelmatig bijeen te komen in de Regietafel sociaal domein. Deze regiegroep is voor het eerst bijeen gekomen op 2 november.

    De sociale coronacrisis kenmerkt zich door een aantal overkoepelende thema’s en door een aantal maatschappelijke groepen dat extra wordt getroffen.

    De thema’s:

    • toenemende kansenongelijkheid
    • afnemende betrokkenheid van inwoners bij genomen maatregelen, ‘eigenaarschap’
    • afnemend vertrouwen van inwoners in de overheid en saamhorigheid in de samenleving

    De maatschappelijke groepen die extra worden getroffen:

    • jongeren: sociale interactie, mentale weerbaarheid, bestaanszekerheid (werkloosheid, tekort aan stageplekken, huisvesting)
    • voorheen kansrijke zzp’ers
    • de ‘klassieke’ kwetsbare groepen, zoals de inwoners van stedelijke vernieuwingsgebieden

    Sinds maart is er een landelijk onderzoek naar de impact van corona. De resultaten hiervan zijn te zien op impactcorona.nl. De VNG is partner in dit onderzoeksproject, naast de gemeenten Rotterdam, Amsterdam en Den Haag. De resultaten van het onderzoek worden onder andere benut door de bestuurlijke werkgroep Depla die zich bezighoudt met de sociale impact van de coronacrisis.