VNG Magazine nummer 2, 8 februari 2019

De Voorjaarsnota van het kabinet komt eraan en bij de VNG houden we die nauwlettend in de gaten. Er moet geld bij voor onze taken in het sociaal domein. Sinds de decentralisaties in 2015 zien we dat er grote tekorten zijn ontstaan. De meest recente gegevens over 2017 bevestigen dit beeld. Gemeenten vragen hier al jaren aandacht voor. Inmiddels kan het ministerie van VWS niet om de werkelijkheid heen dat gemeenten gewoon grote tekorten hebben.

Waar het in deze fase om gaat, is dat we de juiste structurele oplossingen vinden voor de tekorten. We willen samen met het Rijk op zoek naar maatregelen die ons ook op de lange termijn meer ruimte geven.

De tekorten in het sociaal domein komen voor een groot deel voort uit de bezuinigingen op de jeugdzorg. Daarnaast hebben gemeenten zo goed als géén compensatie gekregen voor de volumeontwikkeling in de jeugdzorg. Die volumegroei is er wel degelijk, uit onderzoeken blijkt dat de vraag naar jeugdzorg flink is gestegen.

Door de ambulantisering van de GGZ en het afbouwen van de intramurale zorg komen mensen die GGZ-hulp nodig hebben eerder bij gemeenten terecht. Maar hier heeft het Rijk geen extra geld beschikbaar voor gesteld. Om die reden hebben we het GGZ-akkoord ook niet ondertekend. Ook daar staan we dus sterk in.

We doen er alles aan om te laten zien wat de werkelijkheid is

Een derde ontwikkeling waar onze aandacht naar uitgaat, is de invoering van het abonnementstarief. Hiermee betaalt iedereen, ongeacht het inkomen of gebruik, hetzelfde tarief voor de Wmo. Het gevolg is dat de vraag naar Wmo-voorzieningen zal gaan stijgen. De VNG is van mening dat het abonnementstarief indruist tegen de Wmo-gedachte van eigen kracht en maatwerk en dus tegen de stap die we in de samenleving maken van een verzorgingsstaat naar een participatiesamenleving. Maar de politieke realiteit is anders. Het kabinet en parlement hebben vóór de invoering van het abonnementstarief gestemd. We zullen een manier moeten vinden om de lasten te beperken.

Voor de toegenomen vraag naar Wmo-voorzieningen zijn gemeenten gedeeltelijk gecompenseerd, maar we zijn nog niet tevreden. Er is dus werk aan de winkel. We doen er alles aan om te laten zien wat de werkelijkheid is op het gebied van de gemeentefinanciën. We hebben de onderzoeken aan onze zijde.

Jantine Kriens is Algemeen directeur van de VNG: jantine.kriens@vng.nl, @kriens