VNG Magazine nummer 11, 29 juni 2018

Het VNG Jaarcongres in Maastricht stond deze week in het teken van ‘grenzen’. Ruim drieduizend mensen met heel verschillende achtergronden, maar allemaal met een passie voor het lokale bestuur, kwamen bij elkaar. De deelnemers werden uitgenodigd kennis te maken met collega’s die werkzaam zijn in andere domeinen en uitgedaagd met inspirerende voorbeelden buiten de eigen context. De boodschap was om vooral ‘over grenzen heen te stappen of te kijken’ en impliciet straal je dan uit dat een grens eigenlijk een beperking of een inperking is. Maar een grens heeft ook een positief effect.

Er is geen ‘ruimte’ zonder grenzen. Het is niet altijd een stenen muur waar je steeds tegenaan loopt, maar het is ook vaak een zacht kader dat aangeeft waar we zijn of waar we over gaan. In die zin geeft het helderheid en hebben grenzen dus een functie. Maar het mag nooit een verdedigingswal worden om je achter op te sluiten. Of een reden om de wereld te verdelen in ‘wij’ en ‘zij’.

We moeten op zoek naar hoe de verschillen elkaar kunnen versterken

Misschien is dit wel een van de redenen dat samenwerken zo ingewikkeld is. Je moet het namelijk doen mét behoud van de verschillen. Het doel is niet om grenzen weg te halen in de zin dat alle partijen vervolgens gelijk zijn. Dat is de dood in de pot. We moeten ons juist verheugen over verschillen. Accepteren dat ieder andere verantwoordelijkheden, rollen en taken heeft. Daarin moeten we elkaar niet bevechten – want grenzen hebben al vaak genoeg aanleiding gegeven tot vechten – maar we moeten op zoek naar hoe die verschillen elkaar kunnen versterken. Net als in een goed huwelijk waar de partners niet sprekend op elkaar moeten gaan lijken, maar je samen een sterk team vormt doordat je verschillend bent en dat van elkaar accepteert.

We hebben begrenzingen nodig om te weten wat je aan de ander hebt, én omgekeerd wat de ander aan jou kan hebben. Bij bestuurlijke en interbestuurlijke samenwerking is dat niet anders. Dan ontstaan er mooie dingen, zoals bijvoorbeeld Groen Arnhem, waar een netwerk van bewoners, maatschappelijke organisaties, bedrijven, kennisinstellingen en overheid samen heeft bijgedragen aan de ‘groene vingers’ in de stad. Een uniek leef- en werkklimaat dat geen van de partijen in zijn eentje had kunnen bereiken. Dat bereik je alleen door de verschillen niet te proberen weg te poetsen, maar door ze als uitgangspunt te nemen.

Jantine Kriens is Algemeen directeur van de VNG
jantine.kriens@vng.nl@kriens