Nummer 12, 25 augustus 2017

Ik kom weleens mensen tegen die denken dat VNG een afkorting is voor het zoveelste Haagse departement: het departement voor gemeenten of zo. Dat is precies de reden waarom ik graag spreek over ‘de vereniging’. De VNG is immers een vereniging van álle gemeenten in Nederland.

Er was een tijd dat de Vereniging van Nederlandse Gemeenten vooral werd vertegenwoordigd door een select gezelschap van burgemeesters. Het was een tijd waarin Nederland slechts geleidelijk veranderde en het weefsel van maatschappelijke organisaties, overheid en bedrijfsleven een overzichtelijk polderlandschap opleverde.

Die tijd is allang voorbij. De snelheid van verandering is adembenemend. We zien voortdurend wisselende netwerken van mensen die op veranderingen reageren en anticiperen. Dat stelt hoge eisen aan de vereniging. De klassieke rol van belangenbehartiger wordt veelvormig; niet alleen reageren op wetsvoorstellen maar ook ambassadeur of zelfs vertegenwoordiger zijn en deelbelangen ondersteunen. De veelvormigheid zichtbaar maken en verwoorden, wordt een steeds belangrijker element van ons werk. Dat geldt ook voor de platformfunctie. Maatschappelijke opgaven vragen om wisselende samenstellingen van netwerken en om zoeken naar integriteit.

De snelheid van verandering is adembenemend

En dan is er nog die derde functie. Sinds jaar en dag worden in de vereniging diensten verleend aan de leden. Dat varieert van antwoorden op vragen (30.000 per jaar) tot de ontwikkeling van standaarden voor de informatievoorziening in het sociaal domein om daarmee de administratieve lasten te verminderen. Mede door de nieuwe taken in het sociaal domein is de dienstverlening explosief toegenomen. De informatiesamenleving heeft dat nog eens versneld. Informatietechnologie maakt het immers mogelijk door standaardisering en data-analyse maatwerk te leveren.

Met het ALV-besluit ‘Samen Organiseren’ is een nieuwe stap gezet in de manier waarop we binnen de vereniging de uitvoering kunnen ondersteunen. Meer dan voorheen zullen gemeentesecretarissen een rol spelen omdat zij binnen de organisaties verantwoordelijk zijn voor de uitvoeringsprocessen. Dit zal ongetwijfeld tot een nieuw samenspel leiden tussen alle betrokkenen. In dat licht ben ik blij dat onze erevoorzitter Wim Deetman bereid is een advies over de governance van onze vereniging te geven.

Voor ons, als organisatie die de vereniging ondersteunt en de belangen van haar leden behartigt, betekent het een versterking van de ontwikkeling die we enige tijd geleden in gang hebben gezet. Een belangrijke stap is de start van Pieter Jeroense als Plaatsvervangend algemeen directeur. Als oud-gemeentesecretaris brengt hij nieuwe expertise en nieuwe netwerken in. Met de medewerkers van de directie beleid, de bedrijven, de ondersteunde afdelingen en de staf staan we klaar om samen met u een nieuw jaar in te gaan met grote uitdagingen: een nieuw kabinet, nieuwe colleges en volgend jaar een nieuwe governance. Wij hebben er zin in en we rekenen op u! 

Jantine Kriens is Algemeen directeur van de VNG.
jantine.kriens@vng.nl, @kriens