VNG Magazine nummer 20, 20 december 2019

Nog niet zo lang geleden volstond het om te zeggen: ‘De VNG is van mening dat…’ en dan hadden wij als koepelorganisatie namens al onze leden een punt gemaakt. Tegenwoordig heeft deze manier van communiceren niet meer dezelfde impact. Willen we inzichtelijk maken waar gemeenten goed in zijn en waar ze mee worstelen, dan moeten we het verhaal van al die 355 gemeenten vertellen. Dan zoeken we bijvoorbeeld een wethouder die gepassioneerd in de media kan uitleggen hoe het er in zijn of haar gemeente voorstaat. Op die manier maken we de lokale variëteit en kracht zichtbaar.

Als het gaat om belangenbehartiging heb je als koepelorganisatie tegenwoordig twee sporen te bewandelen. Enerzijds het spoor van de formele governance. In het geval van de VNG zijn dat de 228 mensen die door de algemene ledenvergadering in de adviescommissies en het bestuur gekozen zijn. Zij besturen de vereniging. Met die vertegenwoordiging kunnen we namens álle gemeenten spreken.

Toch is dat anno 2019 niet meer voldoende. Gemeenten hebben zich op verschillende manieren verbonden in netwerken, op basis van grootte, regio of thematische belangen. Als de VNG zich zou beperken tot agendering in de commissies en bestuur, dan missen we de dynamiek en inhoudelijke vraagstukken van al die netwerken. Dan boeten we aan gezag in. Deze ontwikkeling zien we momenteel in bijna alle koepelorganisaties, denk maar aan de onderwijsraden, de land- en tuinbouworganisaties en zelfs aan VNO-NCW.

Wat er op lokaal niveau leeft, wordt steeds belangrijker

Het tweede spoor gaat over het verbinden van de formele VNG-governance met de informele netwerken. Dat doen we door
verschillen zichtbaar te maken. Wat er op lokaal niveau leeft, wordt steeds belangrijker. Financiën zijn in elke gemeente een groot thema, maar in elke gemeente heeft een tekort weer andere consequenties. Het is aan ons om die verschillen in beeld te brengen, zonder het gemeenschappelijke belang uit het oog te verliezen. Daarmee kunnen we stevige en gezaghebbende uitspraken doen richting het kabinet.

In 2019 hebben we nieuwe instrumenten ingezet om de belangen van de leden te behartigen. In het voorjaar richtten we ons met een open brief in de regionale kranten tot onze inwoners om aandacht te vragen voor de financiële positie van gemeenten. Begin november waren we met bijna
150 wethouders aanwezig bij het begrotingsdebat voor de jeugd in de Tweede Kamer. Met succes. Meer dan ooit heeft het kabinet onze belangen op het netvlies. In 2020 zetten we deze aanpak voort. Want hoe verschillend we onderling ook zijn, één ding hebben we gemeen: we willen allemaal het beste voor onze inwoners.

Jantine Kriens is Algemeen directeur van de VNG
jantine.kriens@vng.nl, @kriens