VNG Magazine nummer 20, 20 december 2019

Jongeren gaan massaal de straat op om te protesteren voor een beter klimaatbeleid, want de jongste generaties maken zich grote zorgen over de opwarming van de aarde. Boeren daarentegen rammen met hun tractor een overheidsgebouw binnen om te voorkomen dat er maatregelen komen om de uitstoot van stikstof te verminderen.

Het milieu wordt steeds meer een splijtzwam. Slechts een gering aantal Nederlanders is echt klimaatscepticus, maar wel is er een steeds grotere weerstand tegen milieumaatregelen en vooral tegen de kosten die dat met zich meebrengt. In de lokale politiek zal de polarisatie over het milieu ook toenemen nu in veel steden zowel GroenLinks als Forum voor Democratie winst geboekt heeft. De sterke winst van het radicaal rechtse FvD – waar ook de hardste weerstand tegen klimaatmaatregelen zich concentreert – bij de Provinciale Statenverkiezingen zal die kloof alleen maar verbreden. Lang niet iedereen die op Forum stemt is radicaal rechts, maar veel aanhangers geloven in een linkse samenzwering van wetenschappers en politici die het klimaatprobleem overdrijven.

Dat gaat bijvoorbeeld gevolgen hebben voor de woningbouw in uw gemeente. In veel gemeenten waar linkse en groene partijen in de coalitie zitten, zijn er plannen om ‘groenere’ woningen te bouwen. Woningen energieneutraal maken door nieuwe huizen niet meer aan te sluiten op het gas en het verduurzamen van woningen door bijvoorbeeld mee te betalen aan isolatie van woningen (ook van sociale huurwoningen), zonnepanelen of andere energiebesparende maatregelen.

U zult al uw eigen energie moeten steken in het vinden van een werkbaar compromis

Uit mijn onderzoek blijkt dat FvD- en PVV-kiezers in ruime meerderheid tegen vergroening van de woningvoorraad zijn. Bij de VVD is opvallend een krappe meerderheid voor, maar daar is grote weerstand tegen het verduurzamen van woningen van mensen met een laag inkomen. De SP, PvdA, GL, D66 en ChristenUnie staan aan de andere kant van deze ‘milieuscheidslijn’.

Over de komende jaren zal deze kloof tussen links-groene en rechts-grijze partijen groter worden. De huizenmarkt in Nederland – zeker in het westen – is volkomen overspannen. Er worden veel te weinig huizen gebouwd en veel jongen mensen kunnen het zich nauwelijks veroorloven om een woning te kopen. Dat zal door de prijsstijgingen van milieumaatregelen alleen maar erger worden, zeker wanneer gemeenten steeds ‘groener’ willen bouwen. U zult al uw eigen energie moeten steken in het vinden van een werkbaar compromis, want – om de voormalig Amsterdamse wethouder Jan Schaefer te parafraseren – ‘in geruzie kun je niet wonen’.  

André Krouwel is oprichter van Kieskompas en werkt als politicoloog aan de Vrije Universiteit: andre.krouwel@vu.nl, @AndreKrouwel