Tijdens de algemene ledenvergadering op 28 november stemmen gemeenten over drie collectiviseringsvoorstellen voor de prioriteiten AI, Cloud en Digitale Veiligheid die ze samen met de VNG hebben opgesteld. Met de drie voorstellen wordt een eerste concretiseringsslag gemaakt naar een collectieve aanpak van de gemeentelijke digitalisering.
Hoe verhouden deze voorstellen zich tot de NDS?
Met de resolutie 'Als één sterke bestuurslaag regie op de Digitale Samenleving' hebben gemeenten in juni 2025 uitgesproken samen hun digitalisering te organiseren. Net zoals we als gemeenten samen digitalisering gaan oppakken, gaan we dat overheidsbreed ook doen.
Gemeenten brengen zich in positie om aan te sluiten bij de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS), de overheidsbrede beweging naar één sterke en veilige digitale basis voor Nederland die de vrijblijvendheid voorbijgaat en sterk inzet op standaardisatie. Dit wordt nu versterkt door drie prioriteiten: AI, Cloud en Digitale Veiligheid. Na akkoord door de leden worden ze uitgewerkt in collectiviseringsvoorstellen. Drie doorsnijdende thema’s komen terug in die uitwerking: digitaal vakmanschap, digitale autonomie en ICT-sourcing. Deze thema’s en prioriteiten sluiten nauw aan bij de prioriteiten van de NDS.
Met de collectiviseringsvoorstellen gaan de leden samen met de VNG precies bepalen wat we landelijk nodig hebben en waar we landelijk het voortouw willen nemen. Zo deden we dit eerder op kleinere schaal met Haven+ en FSC, standaarden die de cloudtransitie en gegevensuitwisseling vergemakkelijken. Ook bepalen we wat we collectief gemeentelijk moeten doen om dichter bij de doelstellingen van de NDS te komen.
Intensieve samenwerking om de digitale basis van Nederland te versterken
Vanuit de Nederlandse Digitaliseringsstrategie (NDS) werken gemeenten, provincies, waterschappen en het rijk voor het eerst intensief samen aan digitalisering. Met een gedeelde visie en een gezamenlijk doel zetten we een cruciale stap voorwaarts, waarmee we Nederland digitaal veilig houden en zorgen voor goede dienstverlening aan burgers en bedrijven. Gemeenten zijn actief betrokken bij het uitvoeringsprogramma van de NDS.
Sommige digitaliseringsvraagstukken vragen om een collectieve aanpak gericht op gemeenten. Het gaat om specifieke vraagstukken zoals cloudtransities van gemeentelijke softwareleveranciers. Ook spelen er vraagstukken binnen de prioriteiten van de NDS die alleen voor gemeenten relevant zijn, bijvoorbeeld de bronsysteemsoftware van de basisregistraties. In de resolutie is vastgesteld hoe we dit vraagstuk als gemeenten collectief oppakken.
De VNG borgt de samenhang
Vanuit de Digitale Agenda Gemeenten 2028 zorgt de VNG voor samenhang tussen de gemeentelijke digitaliseringsopgaven, de aansluiting met de NDS en bijvoorbeeld ook Common Ground. Ook zorgt de VNG ervoor dat ontwikkelingen zoals de Digital Decade (Europa), het stelsel van Basisregistraties en de eID-wallet in samenhang worden bezien. Alles komt ten slotte samen bij de gemeente.