VNG Magazine nummer 13, 7 september 2018

Auteur: Leo Mudde | Beeld: Ruben Meijerink/APA

Kinderburgemeesters en nachtburgemeesters waren er al. Maar nu is er ook een sportburgemeester, vooralsnog alleen in Arnhem. Joep Tiernego, voormalig profvolleyballer, wil het scharnier zijn tussen de bevolking en het sportaanbod in zijn stad. 


Om maar direct een mogelijk misverstand uit de wereld te helpen: de sportburgemeester heeft niets met het gemeentebestuur te maken, zoals de naam suggereert. Zoals een nachtburgemeester niets heeft te zeggen over de sluitingstijden van de horeca, zo heeft Nederlands eerste sportburgemeester geen bemoeienis met subsidie, het aanleggen van kunstgrasvelden of de renovatie van een sportaccommodatie. En dat wil hij graag zo houden, zegt Tiernego. Hij wil geen onderdeel worden van politieke discussies en zal dan ook niet snel aanschuiven bij vergaderingen van de gemeenteraad.

Ambtsketen

Een ambtsketen heeft hij ook niet, wel een T-shirt met een knipoog, met pictogrammen van diverse sporten die als een ketting op het shirt zijn afgebeeld. Zijn ‘ambtsshirt’, zegt hij zelf.
Helemáál los van de gemeente staat hij natuurlijk niet. Met sportwethouder Jan van Dellen gaat hij zeker kennismaken en ook Ahmed Marcouch gaf al snel na zijn verkiezing in het voorjaar aan met hem te willen praten – burgemeesters onder elkaar. ‘Maar dat zijn bestuurders, de politieke lading is dan afwezig. Het is wel handig dat we elkaar kennen zodat ik op basis van de signalen die ik krijg vanuit de stad vragen kan stellen aan het gemeentebestuur, zoals het ook goed is dat de wethouder de sportburgemeester rechtstreeks kan benaderen.’
De verkiezing van een sportburgemeester voor Arnhem was een idee van het Sportbedrijf Arnhem, dat werkt in opdracht van de gemeente en niet alleen verantwoordelijk is voor het fysieke beheer van de zwembaden, sporthallen, sportparken en playgrounds in de stad, maar ook voor bijvoorbeeld de buurtsportcoaches. ‘Dat is iets voor mij’, dacht Tiernego toen hij erover las op sociale media. Hij werd het, uit 26 kandidaten. En omdat hij de eerste is, wacht hem de taak een fundament te bouwen voor zijn opvolgers. 
Hij heeft er zin in. Op zijn Facebookpagina SportburgemeesterArnhem schrijft Tiernego enthousiast over de evenementen die in de stad plaatsvinden. Wie een sportief initiatief heeft, kan op dat platform terecht om te bekijken of en wat de sportburgemeester daarvoor kan betekenen. ‘Het idee is om zo samen de stad sterker en sportiever te maken’, licht hij toe.

Als je iets doet, moet je het goed doen

Duidelijk is dat Tiernego  het sportburgemeesterschap niet als een symbolisch baantje ziet. ‘Als je iets doet, moet je het goed doen. Het kost me veel tijd, ik wil evenementen bezoeken maar ook breder kijken, praten met mensen die al actief zijn in de sport en met wijkteams en wijkraden. Dat gebeurt vaak ’s avonds en in het weekend, dan zijn de meeste vrijwilligers actief. Daar ontmoet ik veel mensen. Die lage drempel vind ik erg belangrijk.’
De sportwereld kent voor Tiernego geen geheimen. Hij maakte een ontwikkeling door van sport als middel, via de breedtesport naar de topsport. Als profvolleyballer was hij actief bij Orion in Doetinchem, bij Reflex in Kampen en bij SSS in Barneveld. Bij de Hogeschool Arnhem en Nijmegen (HAN) begeleidt hij studenten sportkunde en sport & bewegen en als beleidsmedewerker bij de gemeente Overbetuwe houdt hij zich bezig met sport en met JOGG, Jongeren Op Gezond Gewicht. Daarnaast geeft hij voor sportkoepel NOC*NSF workshops voor trainers die met jongeren met autisme werken.

Autist met ADHD

Autist, dat is hij zelf ook, en ADHD’er bovendien. Geheimzinnig doet hij daar niet over. Het staat op zijn LinkedIn-profiel: autist met ADHD. Autisten zijn er in alle soorten en maten, zegt hij. ‘Je hebt autisten die je met rust moet laten en in alle stilte een moeilijk probleem moet laten oplossen en geen contact met anderen willen of kunnen maken, maar er zijn ook andere uitersten en alles ertussenin. Een overeenkomst is, dat we vaste structuren moeten hebben om te kunnen functioneren.’
Drie banen, én sportburgemeester, past dat daar dan wel in? Tiernego: ‘Een volle agenda is ook een structuur.’
Als kind kreeg hij te horen dat hij nooit ‘gewoon’ onderwijs zou kunnen volgen, nooit een relatie zou kunnen aangaan, nooit zelfstandig zou kunnen wonen. De deskundigen zaten er zelden zo ver naast. Hij deed in 2009 tweetalig vwo-examen met twee extra vakken (filosofie en biologie), studeerde een jaar aan de Haagse Hogeschool en haalde in 2015 zijn bachelor aan de Hogeschool Arnhem en Nijmegen. Binnenkort begint hij aan een master sport- en beweeginnovatie. Inmiddels woont hij samen en dit najaar betrekken Joep en verloofde Yvonne een nieuwbouwwoning, uiteraard in Arnhem. ‘Want dit is toch echt wel mijn stad. Ik zou niet weten waar ik anders zou willen wonen.’

Door het plafond

Tiernego is een vechter, als sporter en in zijn persoonlijk leven: ‘Men heeft mij verteld dat ik als autist door een plafond ben gegaan waar ik eigenlijk niet doorheen had kúnnen gaan.’ Dat hij in die zin ook een rolmodel is voor veel jonge mensen die moeite hebben zich te ontwikkelen of zich ergens bij aan te sluiten, beseft hij. ‘Ik ben niet gemakkelijk als begeleider van studenten. Ik wil dat ze het maximale uit zichzelf halen, dat heb ik zelf gedaan en dat verwacht ik ook van anderen. Dat is ook iets autistisch: ik maak graag anderen beter, ik geloof dat ik daar zelf ook beter van word. Ik ben heel egocentrisch en denk altijd vanuit mijn eigen perspectief. Het is niet erg om egocentrisch te zijn, ik voel me namelijk alleen goed als anderen zich ook goed voelen.’

Verbinding

De sportburgemeester is de verbinding tussen de inwoners en het sportbedrijf, dat op zijn beurt weer het gemeentelijk beleid in de stad laat dalen. Tiernego: ‘De stad zit vol vragen over het aanbod van sport. Wat voor veel mensen binnen het sportnetwerk een logische route is, blijkt voor mensen buiten dat netwerk niet altijd even goed te vinden. Ideeën zijn er ook volop, die hoor ik graag zodat ik ze kan doorgeven aan het Sportbedrijf. Ik ga er ook actief naar op zoek. Ik ben de eerste, dus het is aan mij om een platform op te zetten waar iedereen met ideeën of vragen op het gebied van sport terechtkan en elkaar kan ontmoeten. Mijn opvolgers kunnen dat verder uitbouwen, ook na 2018. Dit jaar is Arnhem European City of Sport en het is mooi dat de sportburgemeester er nu is, maar wat mij betreft blijft de functie ook na dit jaar bestaan.’