Met deze wetswijziging wordt de ambtshalve toekenning van de Individuele Inkomenstoeslag (IIT) standaard mogelijk gemaakt. Dit betekent dat gemeenten de toeslag kunnen toekennen zonder dat er een aanvraag nodig is. Dit helpt om het niet-gebruik van de toeslag terug te dringen.
Hoofdlijnen
- Treedt in werking per: 1-1-2027 (fase 3).
- Was: Alleen op aanvraag (handmatig) toekennen en verstrekken van een Individuele Inkomenstoeslag.
- Wordt: Verstrekken op aanvraag of ambtshalve (zonder aanvraag) van een Individuele Inkomenstoeslag.
- Wetsartikel: Artikel 36, eerste lid, van de Participatiewet.
- Verplichte wijziging: Nee, het is een kan-bepaling
- Beleids- en uitvoeringsimpact: Beperkt
- Ambtshalve individuele inkomenstoeslag vindt nu al bij verschillende gemeenten plaats. Bij aanvullend geautomatiseerde toekenning verandert er weinig voor de uitvoering. Bij handmatige uitvoering voor alle lopende en nieuwe situaties en life-events is veel menskracht nodig.
- Lokale website, brieven, beschikkingen en folders moeten bekeken en waar nodig aangepast worden.
- Lokale verordening: Nee
- Lokaal beleid: Ja (er is geen modelbeleid voorzien)
- Fiscale impact: Nee
- Impact op toeslagen: Nee
- ICT-impact: substantieel
- Toeslag wordt nu alleen op aanvraag verstrekt. Geautomatiseerd verstrekken bij aanvang uitkering vergt uitgebreid ontwerp, toetsing en realisatie. Ook zijn gegevenskoppelingen te onderzoeken. Door samenloop met andere inkomenswijzigingen en transitie met lopende toeslagen is zorgvuldige voorbereiding nodig voor uitvoering, ICT én inwoner.
- Bestandsonderzoek en selectie lopende gevallen nodig: Ja
- Nieuwe beschikking nodig: Ja
Waarom is deze wijziging onderdeel van de Participatiewet in Balans?
Met deze wijziging wordt het ambtshalve verstrekken van de Individuele Inkomenstoeslag mogelijk gemaakt. Dit betekent dat gemeenten, als alle benodigde gegevens aanwezig zijn, de toeslag kunnen verstrekken zonder dat er een aanvraag nodig is. Dit helpt om het niet-gebruik van de toeslag terug te dringen. Bijstandsgerechtigden hoeven de toeslag niet meer los aan te vragen en krijgen automatisch waar ze recht op hebben. Daarnaast vermindert het de administratieve lasten voor gemeenten omdat ze minder aanvragen hoeven te verwerken.
Wat betekent dit voor gemeenten?
Gemeenten moeten hun systemen en processen aanpassen om de ambtshalve toekenning van de individuele inkomenstoeslag mogelijk te maken. Dit vraagt om een eenmalige aanpassing van de ICT-systemen en het opstellen van duidelijke beleidsregels en werkinstructies.
Verder zullen zij in hun communicatie-uitingen inwoners hiervan op de hoogte moeten stellen én hun uitvoering instrueren om hier bij de bijstandsaanvraag meteen rekening mee te houden.