De 4-weken zoektermijn blijft van kracht. De gemeente krijgt wel de mogelijkheid om in individuele gevallen geen gebruik te maken van de 4-weken zoektermijn als de omstandigheden van de jongere of zijn gezin daar aanleiding toe geven. 

Voor jongeren die recent ingeschreven stonden bij het praktijkonderwijs of het VSO gold sowieso al een uitzondering. Net als voor jongeren met een medische urenbeperking of die behoren tot de doelgroep loonkostensubsidie. Bij hen kon de gemeente de aanvraag al meteen in behandeling nemen.

Hoofdlijnen

• Treedt in werking per: 1-1-2026 (fase 1)
• Was: Zoektermijn van 4 weken voor aanvragers onder 27 jaar
• Wordt: Zoektermijn geldt, tenzij maatwerk nodig voor jongeren onder 27 jaar
• Wetsartikel: Artikel 41, lid 11 Participatiewet
• Verplichte wijziging: Nee, kan-bepaling
• Beleids- en uitvoeringsimpact: beperkt
  • Lokaal beleid ontwikkelen voor het maken van een afweging (denk aan schulden, dakloosheid, sociaal netwerk, startkwalificaties), handreikingen, werkinstructies, kennis­sessies, communicatie-uitingen, ICT-aanpassingen bij eigen aanvraag-website.
• Lokale verordening: Nee
• Lokaal beleid: Ja (op basis van modelbeleid)
• Fiscale impact: Geen
• Impact op toeslagen? Nee
• ICT-impact: Laag
  • Werk.nl houdt ‘altijd’ rekening met 4-weken zoektermijn. Geeft wel een signaal door aan de gemeente. Of de gemeente kan via het tabblad nieuwe meldingen in Suwinet controleren of er meldingen van jongeren zijn.
  • In lokale (digitale) aanvraagformulieren kan dit veranderd worden met een gegevenskoppeling met Suwinet (GeVS). Na melding (vóór aanvraag) mag een gemeente (NIEUW) nakijken of een jongere voldoet aan kwetsbaarheidscriterium; VSO/Pro en Doelgroepregister (meer niet) in Suwinet-Inkijk
• Bestandsonderzoek en selectielopende gevallen nodig: Nee
• Nieuwe beschikking nodig: Nee

Waarom is deze wijziging onderdeel van de Participatiewet in Balans? 

De wijziging waarbij het college de bevoegdheid krijgt om de vierwekenzoekermijn achterwege te laten, is bedoeld om meer maatwerk en flexibiliteit te bieden in de aanvraagprocedure voor bijstandsuitkeringen. Hiermee kan de gemeente beter inspelen op de individuele omstandigheden van mensen, vooral degenen die zich in kwetsbare situaties bevinden (bijvoorbeeld voorkomen schulden, geen netwerk, weinig/geen startkwalificaties), waardoor het zicht op werk of opleiding op korte termijn ontbreekt.

Wat betekent dit voor gemeenten?

Deze wijziging heeft middelgrote impact op gemeenten. De gemeente kan in individuele gevallen afzien van de vierwekenzoektermijn voor jongeren tot 27 jaar die zich melden voor bijstand. Dit vereist maatwerk en individuele afwegingen. Bij een melding via Werk.nl wordt automatisch rekening gehouden met de zoektermijn. De gemeente zal dus eerst contact moeten hebben met de jongere. En bij het afzien van de zoektermijn de mogelijk om de aanvraag op werk.nl voort te zetten onverwijld vrijgeven. 

Voor gemeenten betekent dit:

• De 4-weken zoektermijn blijft van kracht.
• In individuele gevallen kan de gemeente besluiten geen gebruik te maken van de 4-weken zoektermijn. Dit vereist individuele afwegingen en maatwerk. Gemeente moeten overwegen of er beleidsregels nodig zijn om richting te geven en willekeur te voorkomen.
• De gemeente kan pas vaststellen of maatwerk nodig is als de jongere 'gezien' is en er sprake is van een situatie, die maatwerk vraagt.
• Bij een aanvraag via Werk.nl wordt automatisch rekening gehouden met de zoektermijn.
• De gemeente kan alleen ingrijpen als zij weet dat de jongere een melding heeft gedaan en zij op grond van individuele afwegingen de zoektermijn niet hanteert.
• Dit vereist altijd contact met de jongere.

Voor gemeenten die geen gebruikmaken van de eBijstand via Werk.nl, maar hun eigen systeem hebben voor een digitale aanvraag, kan dit leiden tot een aanpassing van dat systeem om configuratie van de zoektermijn mogelijk te maken. Hier is een gemeentelijke impactbepaling met de SW-leverancier nodig.